1 grudnia

Z Wikipedii

1 grudnia jest 335. (w latach przestępnych 336.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 30 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Aleksander, Ananiasz, Antoni, Długomił, Edmund, Eligia, Eligiusz, Florencja, Godzisław, Gosław, Gosława, Jan, Natalia, Nel, Prokul, Rudolf, Rudolfa, Rudolfina, Sobiesław i Sobiesława.
• Dzień walki z AIDS
• Czad - Festiwal Wolności i Demokracji
• Portugalia - Święto Odnowienia Niepodległości, Dzień Młodzieży
• Republika Środkowoafrykańska - Święto Republiki
• Rumunia - Rocznica Zjednoczenia Siedmiogrodu i Rumunii
• wspomnienia i święta kościoła katolickiego:
  • św. Agericus
  • św. Aleksander Briant
  • św. Anasanus
  • św. Edmund Campion
  • św. Eligiusz
  • św. Ralph Sherwin
  • św. Tudwal

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Szachownica lotnicza lotnictwa polskiego według wzoru z 1918

• 1338 - warszawski kościół św. Jana: sędziowie papiescy ogłosili pozew w sprawie zatargu między królem Polski Kazimierzem Wielkim a Zakonem Krzyżackim o Ziemię Chełmińską i Dobrzyńską. W dokumencie umieszczono pierwszy oficjalny opis Warszawy.
• 1830 - założono Klub Patriotyczny.
• 1918 - Polskie Stronnictwo Ludowe "Lewica" połączyło się z Polskim Stronnictwem Ludowym "Piast".
• 1918 - szachownica lotnicza stała się oznaką polskiego lotnictwa wojskowego.
• 1939 - okupacyjne władze niemieckie w Warszawie wydały rozporządzenie o noszeniu przez wszystkich Żydów opasek z gwiazdą Dawida.
• 1944 - ukazał się pierwszy numer "Polskiej Kroniki Filmowej".
• 1949 - powstała Politechnika Białostocka.
• 1963 - w Ursusie wyprodukowano 100-tysięczny ciągnik.
• 1993 - zainaugurowała działalność Katolicka Agencja Informacyjna.
• 2008 - w Poznaniu rozpoczęła się Konferencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Wjazd do tunelu San Bernardino

• 1640 - Portugalia uzyskała niepodległość od Hiszpanii.
• 1804 - Napoleon Bonaparte wziął ślub z Józefiną de Beauharnais.
• 1821 - Dominikana zadeklarowała niepodległość.
• 1822 - Piotr I koronowany cesarzem Brazylii.
• 1913 - Ford Motor Company wprowadziło pierwszą ruchomą linię montażową.
• 1918 - proklamowano niepodległość Islandii (od Danii).
• 1918 - utworzono Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
• 1918 - proklamowano powstanie zjednoczonej Rumunii, do której włączono Siedmiogród, Banat i Bukowinę.
• 1925 - podpisano układ w Locarno.
• 1927 - wprowadzono do sprzedaży nowy model forda "A". Samochód kosztował 395 dolarów.
• 1931 - na mocy Statutu Westminsterskiego Kanada uzyskała suwerenność nominalną.
• 1943 - II wojna światowa: zakończyła się konferencja teherańska.
• 1953 - ukazał się pierwszy numer Playboya.
• 1959 - Waszyngton: podpisano Traktat Antarktyczny.
• 1967 - oddano do użytku Tunel San Bernardino w Szwajcarii.
• 1982 - ukazał się Thriller - drugi solowy album Michaela Jacksona i najlepiej sprzedający się album wszech czasów.
• 1985 - mieszkańcy Liechtensteinu w referendum wypowiedzieli się przeciwko równouprawnieniu kobiet.
• 1990 - brytyjscy i francuscy robotnicy połączyli prace, tworząc tunel pod Kanałem La Manche.
• 1991 - oficjalna proklamacja niepodległości Ukrainy

[edytuj] Urodzili się

Ignacy Mościcki - polski chemik, polityk i prezydent Polski

• 1081 - Ludwik VI Gruby, król Francji (zm. 1137)
• 1083 - Anna Komnena, bizantyjska pisarka (zm. po 1148)
• 1415 - Jan Długosz, polski duchowny katolicki, historyk, kronikarz, dyplomata, arcybiskup lwowski (zm. 1480)]
• 1716 - Étienne Maurice Falconet, francuski rzeźbiarz (zm. 1791)
• 1728 - (jesienią 1727 lub 26 października) Jędrzej Kitowicz, polski duchowny katolicki, pamiętnikarz (zm. 1804)
• 1734 - Adam Kazimierz Czartoryski, książę, polski polityk, pisarz, marszałek Sejmu konwokacyjnego i Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego, komendant Szkoły Rycerskiej (zm. 1823)
• 1743 - Martin Heinrich Klaproth, niemiecki chemik, farmaceuta (zm. 1817)
• 1761 - Marie Tussaud, francuska artystka, założycielka Muzeum Figur Woskowych (zm. 1850)
• 1792 - Nikołaj Łobaczewski, rosyjski matematyk (zm. 1856)
• 1800 - Mihály Vörösmarty, węgierski pisarz (zm. 1855)
• 1844 - Aleksandra, królowa Anglii, żona Edwarda VII (zm. 1925)
• 1867 - Ignacy Mościcki, polski chemik, polityk, prezydent Polski (zm. 1946)
• 1869 - Eligiusz Niewiadomski, polski malarz, zabójca Gabriela Narutowicza (zm. 1923)
• 1883 - Luigi Ganna, włoski kolarz szosowy, zwycięzca Giro d'Italia (zm. 1957)
• 1884 - Karl Schmidt-Rottluff, niemiecki malarz, grafik, rzeźbiarz (zm. 1976)
• 1886 - Zhu De, chiński dowódca wojskowy, marszałek ChRL, polityk, przywódca Chin (zm. 1976)
• 1886 - Rex Stout, amerykański pisarz (zm. 1975)
• 1890 - Fred Hale, amerykański rekordzista długowieczności (zm. 2004)
• 1893 - Zofia Kozłowska-Budkowa, polska historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1986)
• 1893 - Ernst Toller, niemiecki pisarz (zm. 1939)
• 1896 - Gieorgij Żukow, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR, polityk, minister obrony ZSRR (zm. 1974)
• 1907 - Eligia Bąkowska, polska tłumaczka (zm. 1994)
• 1910 - Zdzisław Gozdawa, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 1990)
• 1910 - Louis Slotin, kanadyjski fizyk, chemik, uczestnik Projektu Manhattan (zm. 1946)
• 1912 - Minoru Yamasaki, amerykański architekt, projektant World Trade Center (zm. 1986)
• 1914 - Stanisław Łapot, polski polityk, wicepremier (zm. 1972)
• 1920 - Pierre Poujade, francuski polityk, laureat Nagrody Leninowskiej (zm. 2003)
• 1921 - Andrzej Wydrzyński, polski pisarz (zm. 1992)
• 1922 - Wsiewołod Bobrow, rosyjski piłkarz, hokeista na lodzie, reprezentant ZSRR w piłce nożnej i hokeju na lodzie (zm. 1979)
• 1923 - Jan Adamczewski, polski pisarz (zm. 1997)
• 1923 - Sante Graciotti, włoski literaturoznawca
• 1923 - Ferenc Szusza, węgierski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Węgier (zm. 2006)
• 1925 - Martin Rodbell, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
• 1926 - Irena Bołtuć, polska eseistka, krytyk teatralny, tłumaczka (zm. 2000)
• 1926 - Zbigniew Chmielewski, polski reżyser filmowy
• 1926 - Tadeusz Drewnowski, polski krytyk literacki, publicysta, żołnierz AK
• 1926 - Mieczysław Rakowski, polski dziennikarz, polityk, działacz komunistyczny, premier Polski, I sekretarz KC PZPR (zm. 2008)
• 1927 - Abby Mann, amerykański scenarzysta filmowy, twórca Kojaka (zm. 2008)
• 1928 - Zbigniew Rudnicki, polski prawnik, polityk, minister łączności (zm. 2000)
• 1929 - Alfred Moisiu, albański polityk, prezydent Albanii
• 1932 - Antun Šoljan, chorwacki pisarz (zm. 1993)
• 1935 - Woody Allen, amerykański reżyser filmowy, aktor
• 1936 - Igor Rodionow, rosyjski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister obrony
• 1937 - Vaira Vīķe-Freiberga, łotewska polityk, prezydent Łotwy
• 1938 - Toni Schumacher, niemiecki piłkarz, bramkarz
• 1940 - Richard Pryor, amerykański aktor (zm. 2005)
• 1940 - Jan Śrutwa, polski duchowny katolicki, biskup zamojsko-lubaczowski, historyk, rektor KUL
• 1942 - John Crowley, amerykański pisarz
• 1944 - Pierre Arditi, francuski aktor
• 1944 - John Densmore, amerykański perkusista zespołu The Doors
• 1945 - Bette Midler, amerykańska piosenkarka, aktorka
• 1946 - Gilbert O'Sullivan, irlandzki piosenkarz
• 1948 - Jacek Petrycki, polski operator filmowy
• 1950 - Jerzy Goleniewski, polski basista zespołu Breakout (zm. 1989)
• 1951 - Aleksandr Panajotow Aleksandrow, bułgarski kosmonauta
• 1951 - Jaco Pastorius, amerykański basista jazzowy (zm. 1987)
• 1951 - Treat Williams, amerykański aktor
• 1952 - Janusz Gałek, polski poeta
• 1955 - Anna Zawadzka-Gołosz, polska kompozytorka
• 1957 - Jarosław Bauc, polski ekonomista, polityk, minister finansów
• 1958 - Candace Bushnell, amerykańska pisarka
• 1960 - Carol Alt, amerykańska aktorka, modelka
• 1961 - Paweł Jaros, polski prawnik, polityk, rzecznik Praw Dziecka
• 1964 - Abdesslam Benabdellah, algierski piłkarz, bramkarz, reprezentant Algierii
• 1966 - Andrew Adamson, nowozelandzki reżyser filmowy
• 1966 - Édouard Baer, francuski aktor, reżyser filmowy
• 1972 - Norbert Wójtowicz, polski historyk, teolog, publicysta
• 1973 - Bartosz Adamczyk, polski aktor, wokalista
• 1976 - Tomasz Adamek, polski bokser, mistrz świata
• 1985 - Alicja Rosolska, polska tenisistka

[edytuj] Zmarli

Aleksander I Romanow - cesarz Rosji i król Polski

• 1018 - Thietmar, biskup Merseburga, kronikarz (ur. 975)
• 1135 - Henryk I Beauclerc, król Anglii, książę Normandii (ur. ok. 1068)
• 1241 - Izabela Plantagenet, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, królowa Sycylii, żona Fryderyka II (ur. 1214)
• 1374 - Magnus Eriksson, król Szwecji i Norwegii (ur. 1316)
• 1433 - Go-Komatsu, cesarz Japonii (ur. 1377)
• 1455 - Lorenzo Ghiberti, włoski rzeźbiarz, złotnik (ur. ok. 1378)
• 1503 - Jerzy Bogaty, książę Bawarii-Landshut (ur. 1455)
• 1521 - Leon X, papież (ur. 1475)
• 1640 - Jerzy Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii, książę Prus (ur. 1595)
• 1811 - Ludwik Szymon Gutakowski, polski polityk, szambelan królewski, marszałek Senatu, prezes Rady Stanu i Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (ur. 1738)
• 1825 - Aleksander I Romanow, cesarz Rosji, król Polski (ur. 1777)
• 1848 - Takizawa Bakin, japoński pisarz (ur. 1767)
• 1866 - George Everest, brytyjski geodeta (ur. 1790)
• 1896 - Stefan Szolc-Rogoziński, polski podróżnik, odkrywca, badacz Afryki (ur. 1861)
• 1914 - Alfred Thayer Mahan, amerykański admirał, historyk (ur. 1840)
• 1916 - Charles de Foucauld, błogosławiony, francuski duchowny katolicki, trapista, podróżnik, misjonarz (ur. 1858)
• 1918 - Margit Kaffka, węgierska pisarka (ur. 1880)
• 1928 - Arthur Gore, angielski tenisista, mistrz olimpijski, mistrz Wimbledonu (ur. 1868)
• 1928 - José Eustasio Rivera, kolumbijski pisarz (ur. 1888)
• 1934 - Siergiej Kirow, radziecki działacz komunistyczny (ur. 1886)
• 1942 - Leon Wachholz, polski lekarz, psychiatra, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1867)
• 1944 - Franciszek Pius Radziwiłł, książę, polski polityk, członek Tymczasowej Rady Stanu, dyrektor departamentu spraw politycznych (ur. 1878)
• 1947 - Aleister Crowley, angielski okultysta, mistyk, szachista, alpinista (ur. 1875)
• 1947 - Godfrey Harold Hardy, angielski matematyk (ur. 1877)
• 1952 - Vittorio Emanuele Orlando, włoski prawnik, polityk (ur. 1860)
• 1964 - J. B. S. Haldane, angielski genetyk, filozof (ur. 1892)
• 1964 - Włodzimierz Kaczmar, polski śpiewak operowy (bas), pedagog (ur. 1893)
• 1972 - Antonio Segni, włoski prawnik, polityk, premier i prezydent Włoch (ur. 1891)
• 1973 - Dawid Ben Gurion, izraelski polityk, premier Izraela (ur. 1886)
• 1975 - Hans Schweikart, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1895)
• 1981 - Raymond Rouleau, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
• 1982 - Kazimierz Ratoń, polski poeta (ur. 1942)
• 1984 - Jan Załęski, polski polityk, minister minister przemysłu spożywczego i skupu (ur. 1926)
• 1987 - James Baldwin, amerykański pisarz (ur. 1924)
• 1989 - Alvin Ailey, amerykański tancerz, choreograf (ur. 1931)
• 1990 - Sergio Corbucci, włoski reżyser filmowy (ur. 1927)
• 1991 - George Stigler, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
• 1996 - Zofia Wasilkowska, polska prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (ur. 1910)
• 1997 - Stéphane Grappelli, francuski skrzypek jazzowy (ur. 1908)
• 2003 - Carl Schenkel, szwajcarski reżyser filmowy (ur. 1948)
• 2004 - Fathi Arafat, palestyński lekarz, brat Jasera Arafata (ur. 1933)
• 2004 - Bernhard, książę Holandii, mąż królowej Juliany (ur. 1911)
• 2005 - Mary Hayley Bell, brytyjska pisarka, aktorka (ur. 1911)
• 2005 - Jack Colvin, amerykański aktor (ur. 1934)
• 2005 - Werner Enders, niemiecki śpiewak operowy (tenor) (ur. 1924)
• 2005 - Rudolf Ströbinger, niemiecki pisarz, dziennikarz (ur. 1931)
• 2006 - Claude Jade, francuska aktorka (ur. 1948)
• 2007 - Ken McGregor, australijski tenisista, mistrz Australian Open, French Open i Wimbledonu (ur. 1929)
• 2008 - Mikel Laboa, hiszpański piosenkarz (ur. 1934)
• 2008 - Krystyna Okazaki, polska japonistka, odznaczona Orderem Wschodzącego Słońca (ur. 1942)