1 kwietnia

Z Wikipedii

1 kwietnia jest 91. (w latach przestępnych 92.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 274 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Celzjusz, Chionia, Florentyn, Grażyna, Hugo, Hugon, Irena, Katarzyna, Makary, Miłość, Tomasz, Tomisław, Wenancjusz, Wenanty i Zbigniew
• Prima aprilis
• Cypr - Dzień EOKA
• Iran - Święto Republiki Islamskiej
• San Marino - Inwestytura nowego Regenta
• Międzynarodowy Dzień Ptaków

[edytuj] Urodzili się

• 1220 - Go-Saga, cesarz Japonii (zm. 1272)
• 1578 - William Harvey, angielski anatom, fizjolog (zm. 1657)
• 1594 - Tomasz Zamoyski, kanclerz wielki koronny, wojewoda kijowski, wojewoda podolski (zm. 1638)
• 1621 - Guru Tegh Bahadur, dziewiąty sikhijski Guru
• 1624 - Maria Miłosławska, caryca Rosji, żona Aleksego I Romanowa (zm. 1669)
• 1647 - John Wilmot, angielski pisarz, przyjaciel Karola II (zm. 1680)
• 1697 - Abbé Prévost, francuski pisarz (zm. 1763)
• 1730 - Salomon Gessner, szwajcarski poeta (zm. 1788)
• 1732 - (lub 31 marca) Joseph Haydn, austriacki kompozytor (zm. 1809)
• 1750 - Hugo Kołłątaj, polski publicysta polityczny (zm. 1812)
• 1753 - Joseph de Maistre, francuski filozof (zm. 1821)
• 1755 - Anthelme Brillat-Savarin, francuski pisarz (zm. 1826)
• 1776 - Sophie Germain, francuska matematyk (zm. 1831)
• 1815 - Otto von Bismarck, niemiecki polityk (zm. 1898)
• 1837 - Jorge Isaacs, kolumbijski pisarz (zm. 1895)
• 1854 - Teodor Dunin, polski lekarz, internista, badacz naukowy, działacz społeczny (zm. 1909)
• 1858 - Gaetano Mosca, włoski prawnik, socjolog, politolog, historyk (zm. 1941)
• 1865 - Richard Adolf Zsigmondy, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1929)
• 1866 - Ferruccio Busoni, włoski pianista, kompozytor (zm. 1924)
• 1868 - Edmond Rostand, francuski dramatopisarz (zm. 1918)
• 1872 - Tadeusz Joteyko, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1932)
• 1872 - Władysław Kotwicz, polski orientalista, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1944)
• 1873 - Siergiej Rachmaninow, rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1943)
• 1875 - Edgar Wallace, angielski pisarz (zm. 1932)
• 1878 - Carl Sternheim, niemiecki pisarz (zm. 1942)
• 1880 - Józef Wolczyński, polski działacz spółdzielczy, działacz samorządowy, minister (zm. 1954)
• 1883 - Aleksander Aleksandrow, rosyjski kompozytor (zm. 1946)
• 1887 - Leonard Bloomfield, amerykański językoznawca, germanista, badacz języków Indian (zm. 1949)
• 1890 - Iwo Gall, polski reżyser teatralny, scenograf, pedagog (zm. 1959)
• 1896 - Pola Gojawiczyńska, polska pisarka (zm. 1963)
• 1899 - Ruben Simonow, rosyjski aktor (zm. 1968)
• 1900 - Wincenty Granat, polski duchowny katolicki, teolog, filozof (zm. 1979)
• 1902 - Józef Mackiewicz, polski pisarz, publicysta (zm. 1985)
• 1905 - Gaston Eyskens, belgijski ekonomista, polityk, premier Belgii (zm. 1988)
• 1906 - Aleksander Jakowlew, rosyjski konstruktor lotniczy (zm. 1989)
• 1908 - Abraham Maslow, amerykański psycholog (zm. 1970)
• 1909 - Janusz Teodor Dybowski, polski pisarz (zm. 1977)
• 1910 - Siergiej Anochin, radziecki lotnik, szybownik (zm. 1986)
• 1910 - Antoni Kuligowski, polski polityk, minister rolnictwa (zm. 1992)
• 1911 - Adam Kozłowiecki, polski duchowny katolicki, kardynał, misjonarz, arcybiskup Lusaki (zm. 2007)
• 1912 - Józef Bińczak, polski pisarz
• 1915 - Otto Wilhelm Fischer, austriacki aktor (zm. 2004)
• 1917 - Melville Shavelson, amerykański reżyser filmowy (zm. 2007)
• 1918 - Ján Kadár, czeski reżyser filmowy pochodzenia węgierskiego (zm. 1979)
• 1920 - Toshirō Mifune, japoński aktor (zm. 1997)
• 1923 - Bohdan Czeszko, polski pisarz (zm. 1988)
• 1925 - Wojciech Jerzy Has, polski reżyser filmowy (zm. 2000)
• 1925 - Tadeusz Sumiński, polski fotografik, uczestnik powstania warszawskiego
• 1926 - Manuel Caballero, hiszpański artysta plastyk (zm. 2002)
• 1926 - Anne McCaffrey, amerykańska pisarka fantastyki naukowej
• 1927 - Jacques Mayol, francuski nurek, wielokrotny rekordzista świata we freedivingu (zm. 2001)
• 1927 - Ferenc Puskás, węgierski piłkarz, reprezentant Węgier (zm. 2006)
• 1928 - Jerzy Korzonek, polski polityk, minister
• 1929 - Milan Kundera, czeski pisarz
• 1931 - Helena Pilejczyk, polska łyżwiarka szybka, medalistka olimpijska
• 1933 - Claude Cohen-Tannoudji, francuski fizyk
• 1935 - Josef Topol, czeski pisarz
• 1935 - Liam Whelan, irlandzki piłkarz, reprezentant Irlandii, ofiara katastrofy lotniczej w Monachium (zm. 1958)
• 1936 - Peter Collinson, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1980)
• 1936 - Kôji Wakamatsu, japoński reżyser filmowy
• 1938 - Ali MacGraw, amerykańska aktorka
• 1939 - Józef Grudzień, polski bokser, mistrz olimpijski
• 1940 - Wangari Maathai, kenijska działaczka ekologiczna, laureatka Nagrody Nobla
• 1948 - Jimmy Cliff, jamajski muzyk
• 1948 - Paweł Graczow, rosyjski dowódca wojskowy, generał. polityk, minister obrony Rosji
• 1948 - Wojciech Jasiński, polski polityk, minister skarbu państwa
• 1948 - Catherine Millet, francuska pisarka, krytyk sztuki
• 1950 - Samuel Alito, amerykański prawnik
• 1950 - Lothar Binding, niemiecki polityk
• 1950 - Ryszard Brylski, polski reżyser filmowy
• 1951 - Krystyna Broda, polska polityk, samorządowiec, wicewojewoda tarnowski (zm. 2008)
• 1953 - Jerzy Różycki, polski wokalista i gitarzysta zespołu Gang Marcela
• 1954 - Katarzyna Grochola, polski pisarka, scenarzystka filmowa
• 1955 - Ryszard Kniat, polski muzyk zespołu Klincz
• 1955 - Wojciech Pęgiel, polski polityk (zm. 2005)
• 1958 - Toni Innauer, austriacki skoczek narciarski, mistrz olimpijski
• 1961 - Paweł Królikowski, polski aktor, realizator telewizyjny
• 1966 - Konrad T. Lewandowski, polski pisarz fantastyki naukowej i fantasy, dziennikarz, publicysta
• 1969 - Krzysztof Gawronkiewicz, polski grafik, malarz, twórca komiksów
• 1970 - Valérie Zenatti, izraelska pisarka
• 1974 - Paolo Bettini, włoski kolarz
• 1976 - Rafal Kuptel, polski piłkarz ręczny, reprezentant Polski, wicemistrz świata
• 1976 - Clarence Seedorf, holenderski piłkarz
• 1977 - Daniel Lubieniecki, polski piłkarz
• 1981 - Bjørn Einar Romøren, norweski skoczek narciarski
• 1982 - Andreas Thorkildsen, norweski lekkoatleta, oszczepnik, mistrz olimpijski
• 1983 - Ewa Lewandowska, polska wokalistka
• 1987 - Ding Junhui, chiński snookerzysta

[edytuj] Zmarli

• 1204 - Eleonora Akwitańska, księżna Akwitanii, królowa Francji i Anglii (ur. ok. 1122)
• 1205 - Amalryk II de Lusignan, król Cypru i Jerozolimy (ur. 1145)
• 1455 - Zbigniew Oleśnicki, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (ur. 1389)
• 1548 - Zygmunt I Stary, wielki książę litewski, król Polski (ur. 1467)
• 1621 - Cristofano Allori, włoski malarz (ur. 1577)
• 1650 - Zofia Czeska, polska zakonnica, założycielka Prezentek (ur. 1584)
• 1666 - Wacław Leszczyński, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1605)
• 1715 - Ondraszek, morawski zbójnik (ur. 1680)
• 1872 - Hugo von Mohl, niemiecki botanik (ur. 1805)
• 1899 - Leonard Marconi, polski rzeźbiarz, architekt (ur. 1835)
• 1901 - François-Marie Raoult, francuski chemik, fizyk (ur. 1830)
• 1904 - Otto von Böhtlingk, niemiecki indianista (ur. 1815)
• 1917 - Scott Joplin, amerykański kompozytor, pianista (ur. 1868)
• 1922 - Karol I Habsburg, cesarz Austrii (ur. 1887)
• 1939 - Anton Makarenko, radziecki pedagog, pisarz (ur. 1888)
• 1946 - Noah Beery, amerykański aktor (ur. 1882)
• 1947 - Jerzy II Glücksburg, król Grecji (ur. 1890)
• 1947 - Franz Seldte, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister pracy III Rzeszy (ur. 29.06.1882)
• 1952 - Ferenc Molnár, węgierski pisarz, dziennikarz (ur. 1878)
• 1956 - Jan Olechowski, polski poeta, dziennikarz, komentator polityczny Radia Wolna Europa (ur. 1917)
• 1965 - Helena Rubinstein, amerykańska kosmetyczka pochodzenia polskiego, założycielka firmy kosmetycznej (ur. 1870)
• 1966 - Flann O'Brien, irlandzki pisarz (ur. 1911)
• 1968 - Lew Landau, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1908)
• 1976 - Max Ernst, niemiecki rzeźbiarz, malarz (ur. 1891)
• 1976 - Werner Karl Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1901)
• 1978 - Gabriel Karski, polski poeta, tłumacz (ur. 1895)
• 1984 - Marvin Gaye, amerykański piosenkarz (ur. 1939)
• 1986 - Erik Bruhn, duński tancerz, choreograf (ur. 1928)
• 1987 - Henri Cochet, francuski tenisista (ur. 1901)
• 1991 - Martha Graham, amerykańska tancerka, choreograf (ur. 1894)
• 1993 - Alan Kulwicki, amerykański kierowca wyścigowy NASCAR pochodzenia polskiego (ur. 1954)
• 1994 - Robert Doisneau, francuski fotoreporter (ur. 1912)
• 1998 - Janusz Nasfeter, polski reżyser filmowy (ur. 1920)
• 1999 - Wacław Biliński, polski pisarz (ur. 1921)
• 2002 - Simo Häyhä, fiński najlepszy strzelec wyborowy (ur.1905)
• 2002 - Tonino Cervi, włoski reżyser filmowy (ur. 1929)
• 2004 - Paul Atkinson, brytyjski gitarzysta zespołu The Zombies (ur. 1946)
• 2004 - Enrique Grau, kolumbijski malarz i rzeźbiarz (ur. 1920)
• 2004 - Carrie Snodgress, amerykańska aktorka (ur. 1946)
• 2007 - Driss Chraїbi, marokański pisarz (ur. 1926)
• 2007 - Hannah Nydahl, duńska buddystka, nauczycielka buddyzmu tybetańskiego w Europie (ur. 1946)
• 2007 - George Sewell, brytyjski aktor (ur. 1924)
• 2008 - Péter Baczakó, węgierski sztangista (ur. 1951)
• 2008 - Waleria Fuksa, polska działaczka kulturalna (ur. 1914)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1656 - Król Jan II Kazimierz złożył we lwowskiej katedrze śluby, obierając Matkę Boską Częstochowską za patronkę i Królową Polski i zapowiedział walkę z najazdem szwedzkim aż do zwycięstwa.
• 1683 - Cesarz Leopold I zawarł z Janem III Sobieskim przymierze skierowane przeciwko Turcji.
• 1848 - Komitet Narodowy Polski zniósł część obowiązków chłopskich wobec dworów.
• 1900 - Podpoznańskie miejscowości: Łazarz, Wilda i Jeżyce zostały przyłączone do Poznania.
• 1919 - Powołano Główny Urząd Miar.
• 1919 - W poznańskim Ogrodzie Botanicznym (dziś Park Wilsona) otwarto Palmiarnię.
• 1919 - założono I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
• 1930 - PLL LOT uruchomił pierwsze połączenie międzynarodowe.
• 1935 - Powstała Mała Orkiestra Polskiego Radia.
• 1945 - II wojna światowa: wojska radzieckie wkroczyły do Głogowa.
• 1945 - Stalowa Wola uzyskała prawa miejskie.
• 1947 - Pochowany został gen. Karol Świerczewski
• 1956 - Ukazał się pierwszy numer Gazety Częstochowskiej.
• 1962 - Oficjalnie rozpoczęto nadawanie sygnału przez Program III Polskiego Radia.
• 1981 - Wprowadzono reglamentację mięsa i jego przetworów.
• 1996 - Pojawił się pierwszy numer czasopisma dla graczy CD-Action.
• 2008 - Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę o ratyfikacji Traktatu lizbońskiego.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•   286 - Cesarz Dioklecjan uznał swego towarzysza broni Maksymiana augustem i dał mu władzę nad zachodnią częścią cesarstwa rzymskiego.
• 1605 - Leon XI został wybrany papieżem.
• 1814 - W Fontainebleau doszło do abdykacji cesarza Napoleona I i jego pożegnania z wojskiem.
• 1878 - Została rozwiązana unia realna prowincji Prusy. Nastąpił podział prowincji na Prusy Zachodnie ze stolicą w Gdańsku i Prusy Wschodnie ze stolicą w Królewcu. Powrócono do sytuacji sprzed 1824 roku.
• 1899 – na ulice Ołomuńca wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne
• 1901 – na ulice Morawskiej Ostrawy wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne
• 1916 - W Bułgarii został wprowadzony kalendarz gregoriański.
• 1918 - W Wielkiej Brytanii utworzono Royal Air Force (Królewskie Siły Powietrzne).
• 1924 - Adolf Hitler został skazany na 5 lat więzienia za próbę zamachu stanu.
• 1934 - Kanonizowano Jana Bosko.
• 1941 - ZSRR i Jugosławia zawarły pakt o przyjaźni.
• 1945 - II wojna światowa: rozpoczęła się inwazja wojsk amerykańskich na wyspę Okinawę.
• 1948 - Dania przyznała szeroką autonomię Wyspom Owczym.
• 1951 - Utworzono Mossad, izraelską organizację wywiadowczą.
• 1955 - Cypryjska organizacja EOKA dokonała zamachu bombowego na budynki brytyjskiej administracji na Cyprze.
• 1957 – po pięciu latach budowy w Moście i Litvínovie otwarto pierwszą normalnotorową linię tramwajową; tramwaje normalnotorowe w ciągu czterech lat zastąpiły wąskotorowe;
• 1960 - Wystrzelono pierwszego w historii satelitę meteorologicznego, TIROS 1.
• 1977 - W Hiszpanii rozwiązano Ruch Narodowy Falanga.
• 1979 - Proklamowano Islamską Republikę Iranu.
• 2001 - W Holandii zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci.
• 2002 - W Holandii zalegalizowano eutanazję.