21 listopada

Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy dnia w roku kalendarzowym. Zobacz też: "Dwudziesty pierwszy listopada" – płyta zespołu Verba.

21 listopada jest 325. (w latach przestępnych 326.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 40 dni.

Święta

• imieniny: Albert, Elwira, Gelazja, Gelazy, Heliodor, Janusz, Kolumban, Konrad, Maria, Oliwer, Piotr, Regina, Rufus, Twardosław i Wiesław
• ONZ - Światowy Dzień Telewizji
• Światowy Dzień Życzliwości - Dzień Pozdrowienia
• Dzień Pracownika Socjalnego
• Święto ministrantów (św. Tarsycjusz)

Wydarzenia w Polsce

• 1708 - pomiędzy konfederatami sandomierskimi a wojskami Stanisława Leszczyńskiego doszło do bitwy pod Koniecpolem.
• 1918 - rząd Jędrzeja Moraczewskiego wydał manifest zapowiadający reformę rolną i nacjonalizację niektórych gałęzi przemysłu.
• 1918 - Polska odzyskała z rąk ukraińskich cały Lwów.
• 1919 - Rada Najwyższa konferencji pokojowej przyznała Polsce Galicję Wschodnią.
• 1956 - Warszawa: zakończyło obrady VII Plenum KC PZPR, na którym wybrano na stanowisko I sekretarza Władysława Gomułkę.
• 2006 - wybuch metanu w kopalni "KWK" Halemba w Rudzie Śląskiej na poziomie 1 030 metrów. Zginęło 23 górników.

Wydarzenia na świecie

Pierwszy lot balonem (1783) na rysunku z końca XIX w.

•   235 – Anterus wybrany papieżem.
• 1699 - podpisano traktat preobrażeński – antyszwedzki sojusz Rosji, Saksonii i Danii, uzupełniony w następnym roku porozumieniami Saksonii i Danii z Brandenburgią.
• 1783 - nad Paryżem Jean Pilatre i markiz François Laurent d'Arlandes odbyli pierwszy swobodny lot balonem.
• 1789 - USA: Karolina Północna jako 12 stan dołączyła do Unii.
• 1806 - Napoleon wydał dekret berliński o blokadzie kontynentalnej.
• 1916 - zatonął Britannic, bliźniaczy statek Titanica.
• 1920 - IRA wykonała egzekucję na 14 agentach tajnej służby brytyjskiej (krwawa niedziela).
• 1927 - masakra w Columbine Mine w stanie Kolorado – policja zaatakowała strajkujących górników ogniem karabinów maszynowych.
• 1931 - firma AT&T wprowadziła pierwszy na świecie teleks.
• 1965 - inauguracja ośrodka edukacyjno-wychowawczego Centrum ELIS w Rzymie, dzieła Opus Dei.
• 1974 - IRA wysadziła bomby w dwóch pubach w Birmingham, zabijając 19 osób i raniąc 180.
• 1985 - zakończył się szczyt radziecko-amerykański w Genewie.
• 1990 - podpisano Kartę paryską.
• 1995 - podpisano Układ z Dayton, kończący wojnę domową w byłej Jugosławii.
• 2002 - podczas szczytu NATO w Pradze siedem państw otrzymało zaproszenia do rozpoczęcia negocjacji dotyczących ich przystąpienia do Sojuszu. Były to: Bułgaria, Estonia, Litwa, Łotwa, Rumunia, Słowacja i Słowenia.
• 2004 - Wiktor Janukowycz ogłoszony zwycięzcą wyborów prezydenckich na Ukrainie. Dało to początek pomarańczowej rewolucji.

Urodzili się

• 1643 - René-Robert Cavelier de La Salle, francuski podróżnik, badacz Ameryki Północnej (zm. 1687)
• 1694 - Voltaire, francuski pisarz, filozof (zm. 1778)
• 1768 - Friedrich Schleiermacher, niemiecki teolog, filozof (zm. 1834)
• 1818 - Lewis Morgan, amerykański antropolog, historyk (zm. 1881)
• 1851 - Désiré-Joseph Mercier, belgijski duchowny katolicki, kardynał, filozof, teolog, arcybiskup Mechelen (zm. 1926)
• 1852 - Francisco Tárrega, hiszpański gitarzysta, kompozytor (zm. 1909)
• 1854 - Benedykt XV, papież (zm. 1922)
• 1867 - Władimir Ipatjew, rosyjski chemik (zm. 1952)
• 1870 - Aleksander Berkman, amerykański działacz anarchistyczny, pisarz pochodzenia rosyjskiego (zm. 1936)
• 1870 - Sigfrid Edström, szwedzki działacz sportowy, przewodniczący MKOl (zm. 1964)
• 1873 - Tytus Filipowicz, polski polityk, dyplomata, publicysta (zm. 1953)
• 1880 - Mikołaj Majewski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1944)
• 1893 - Władysław Strzemiński, polski malarz (zm. 1952)
• 1894 - Friedrich Hossbach, niemiecki działacz nazistowski, adiutant Adolfa Hitlera (zm. 1980)
• 1898 - René Magritte, belgijski malarz (zm. 1967)
• 1900 - Emanuel Ringelblum, polski historyk, polityk, założyciel Oneg Szabat, uczestnik powstania w getcie warszawskim (zm. 1944)
• 1902 - Isaac Bashevis Singer, amerykański pisarz pochodzenia polskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)
• 1902 - Michaił Susłow, radziecki polityk, działacz komunistyczny, ideolog (zm. 1982)
• 1904 - Coleman Hawkins, amerykański saksofonista jazzowy (zm. 1969)
• 1905 - Tatiana Łukaszewicz, rosyjska reżyserka filmowa (zm. 1972)
• 1907 - Marian Mięsowicz, polski fizyk, profesor AGH (zm. 1992)
• 1909 - Charles Frend, angielski reżyser filmowy (zm. 1977)
• 1912 - Edward Bertold, polski prawnik, polityk, minister rolnictwa i reform rolnych (zm. 1965)
• 1912 - Kazimierz Slaski, polski historyk, profesor PAN (zm. 1990)
• 1913 - John Boulting, angielski reżyser filmowy (zm. 1985)
• 1913 - Roy Boulting, angielski reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1914 - Henri Marie Laborit, francuski chirurg (zm. 1995)
• 1914 - Antoni Olcha, polski pisarz (zm. 1978)
• 1919 - Paul Bogart, amerykański reżyser filmowy
• 1920 - Stan Musial, amerykański baseballista pochodzenia polskiego
• 1922 - María Casarès, francuska aktorka pochodzenia hiszpańskiego (zm. 1996)
• 1924 - Józef Baryła, polski generał, wiceminister obrony narodowej, członek WRON
• 1925 - José Carlos Bauer, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii, wicemistrz świata (zm. 2007)
• 1925 - Veljko Kadijević, jugosłowiański generał, polityk, minister obrony narodowej
• 1925 - Adam Pawlikowski, polski dziennikarz, aktor, muzykolog (zm. 1976)
• 1926 - William Wakefield Baum, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Waszyngtonu
• 1929 - Andrzej Malewski, polski metodolog nauk społecznych (zm. 1963)
• 1930 - Zbigniew Prostak, polski pisarz science fiction
• 1931 - František Andraščík, słowacki pisarz
• 1931 - Jerzy Koenig, polski publicysta, krytyk teatralny, tłumacz, dyrektor Teatru Telewizji (zm. 2008)
• 1933 - Dame Beryl Bainbridge, angielska pisarka
• 1933 - Henry Hartsfield, amerykański astronauta
• 1935 - Michael Chapman, amerykański reżyser filmowy
• 1937 - Bernard Bot, holenderski polityk, minister spraw zagranicznych
• 1937 - Ferenc Kósa, węgierski reżyser filmowy
• 1941 - Stanisław Dragan, polski bokser, medalista olimpijski (zm. 2007)
• 1941 - John Hough, amerykański reżyser filmowy
• 1944 - Richard Durbin, amerykański polityk
• 1944 - Earl Monroe, amerykański koszykarz
• 1944 - Harold Ramis, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1945 - Goldie Hawn, amerykańska aktorka
• 1945 - Maria Stokowska, polska aktorka
• 1948 - John Bundrick, amerykański muzyk zespołu Free
• 1948 - Michał Lonstar, polski muzyk country
• 1948 - Alphonse Mouzon, amerykański perkusista jazzowy, członek zespołu Weather Report
• 1948 - Jacek Natanson, polski pisarz, dziennikarz
• 1948 - Michel Sulaiman, libański generał, polityk, prezydent Libanu
• 1950 - Maciej Karpiński, polski pisarz, scenarzysta filmowy
• 1953 - Jan Skrzek, polski muzyk bluesowy
• 1956 - Monika Olejnik, polska dziennikarka
• 1957 - Ewa Pobłocka, polska pianistka, laureatka Konkursu Chopinowskiego, profesor Akademii Muzycznej w Bydgoszczy
• 1959 - Rickson Gracie, brazylijski zawodnik brazylijskiego jiu-jitsu i MMA
• 1962 - Sabine Busch, niemiecka lekkoatletka, sprinterka, mistrzyni Europy, mistrzyni świata, medalistka olimpijska
• 1963 - Nicollette Sheridan, angielska aktorka
• 1964 - Hanna Piotrowska, polska aktorka
• 1965 - Björk, islandzka piosenkarka, aktorka
• 1965 - Alexander Siddig, brytyjski aktor
• 1966 - Troy Aikman, amerykański zawodnik futbolu amerykańskiego
• 1966 - Zhai Zhigang, chiński astronauta
• 1967 - Toshihiko Koga, japoński judoka, mistzr olimpijski
• 1967 - Katarzyna Kolenda-Zaleska, polska dziennikarka
• 1971 - Sebastian Chmara, polski lekkoatleta, dziesięcioboista, uczestnik Igrzysk Olimpijskich
• 1971 - Rib Hillis, amerykański model, aktor
• 1972 - David Tua, samoański bokser, medalista olimpijski
• 1973 - Inés Sastre, hiszpańska modelka, aktorka
• 1975 - Dario Šimić, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
• 1975 - Aaron Solowoniuk, kanadyjski perkusista zespołu Billy Talent
• 1977 - Bruno Berner, szwajcarski piłkarz, reprezentant Szwajcarii
• 1977 - Tobias Sammet, niemiecki wokalista zespołu Edguy
• 1979 - Vincenzo Iaquinta, włoski piłkarz, reprezentant Włoch, mistrz świata
• 1979 - Rozalia Mierzicka, polska aktorka
• 1980 - Andrzej Szajewski, polski dziennikarz, muzyk zespołu Miloopa
• 1981 - Ainārs Kovals, łotewski lekkoatleta, oszczepnik, wicemistrz olimpijski
• 1984 - Alvaro Bautista, hiszpański motocyklista wyścigowy, mistrz świata
• 1984 - Jena Malone, amerykańska aktorka
• 1985 - Jesús Navas, hiszpański piłkarz

Zmarli

•   496 - Gelazjusz I, papież (ur. ? )
• 1150 - Garcia IV Odnowiciel, król Nawarry (ur. 1110)
• 1555 - Georgius Agricola, niemiecki mineralog (ur. 1494)
• 1579 - Thomas Gresham, angielski finansista (ur. ok. 1519)
• 1652 - Jan Brożek, polski duchowny katolicki, matematyk, astronom, rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1585)
• 1675 - Jerzy Wilhelm Legnicki, książę brzesko-legnicko-wołowski (ur. 1660)
• 1695 - Henry Purcell, angielski kompozytor (ur. 1659)
• 1728 - Fiodor Apraksin, rosyjski admirał (ur. 1661)
• 1782 - Jacques de Vaucanson, francuski wynalazca (ur. 1709)
• 1790 - Karol Stanisław Radziwiłł, książę, miecznik wielki litewski, wojewoda wileński, marszałek Sejmu I Rzeczpospolitej (ur. 1734)
• 1811 - Heinrich von Kleist, niemiecki pisarz (ur. 1777)
• 1830 - Károly Kisfaludy, węgierski pisarz (ur. 1788)
• 1830 - (lub 9 listopada) Jan Śniadecki, polski matematyk, astronom, filozof (ur. 1756)
• 1844 - Philipp von Fellenberg, szwajcarski pedagog, agronom (ur. 1771)
• 1844 - Iwan Kryłow, rosyjski pisarz (ur. 1769)
• 1861 - Henri Lacordaire, francuski dominikanin (ur. 1802)
• 1863 - Józef Piotrowski, polski polityk, członek Rządu Narodowego, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1835)
• 1870 - Karel Jaromír Erben, czeski etnograf, historyk, pisarz (ur. 1811)
• 1874 - Mariano Fortuny, hiszpański malarz, grafik (ur. 1838)
• 1875 - Friedrich Albert Lange, niemiecki filozof (ur. 1828)
• 1899 - Garret Hobart, amerykański polityk, wiceprezydent USA (ur. 1844)
• 1902 - Franciszka Siedliska, błogosławiona, polska zakonnica, założycielka nazaretanek (ur. 1842)
• 1907 - Paula Modersohn-Becker, niemiecka malarka (ur. 1876)
• 1916 - Franciszek Józef I, cesarz Austrii, król Węgier (ur. 1830)
• 1918 - Jurek Bitschan, polski obrońca Lwowa (ur. 1904)
• 1919 - Wasyl Czumak, ukraiński poeta (ur. 1901)
• 1922 - Ricardo Flores Magón, meksykański działacz anarchistyczny (ur. 1874)
• 1924 - Florence Kling Harding, pierwsza dama USA, żona Warrena Hardinga (ur. 1860)
• 1926 - Jan Stefan Stoiński, polski ekonomista, polityk, minister aprowizacji (ur. 1884)
• 1938 - Leopold Godowski, amerykański pianista, kompozytor pochodzenia polskiego (ur. 1870)
• 1942 - Leopold von Berchtold, austriacki polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (ur. 1863)
• 1945 - Robert Benchley, amerykański pisarz (ur. 1889)
• 1945 - Ellen Glasgow, amerykańska pisarka (ur. 1873)
• 1952 - Henriette Roland Holst, holenderska pisarka (ur. 1869)
• 1953 - Felice Bonetto, włoski kierowca wyścigowy Formuły 1 (ur. 1903)
• 1954 - Karol Rathaus, polski kompozytor (ur. 1895)
• 1955 - Jerzy Paramonow, polski przestępca (ur. 1931)
• 1959 - Mieczysław Biernacki, polski matematyk, chemik, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i UMCS (ur. 1891)
• 1962 - Władysław Pobóg-Malinowski, polski historyk, publicysta (ur. 1899)
• 1965 - Stanisław Strugarek, polski dziennikarz radiowy (ur. 1911)
• 1966 - Władysław Bortnowski, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Armii Pomorze (ur. 1891)
• 1969 - Sir Edward Mutesa, ugandyjski polityk, król Bugandy, prezydent Ugandy (ur. 1924)
• 1970 - Chandrasekhara Venkata Raman, indyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1888)
• 1972 - Tadeusz Danilewicz, polski dowódca wojskowy, żołnierz AK, podpułkownik, komendant główny NZW (ur. 1895)
• 1974 - Frank Martin, szwajcarski kompozytor (ur. 1890)
• 1975 - Gunnar Gunnarsson, islandzki pisarz (ur. 1889)
• 1976 - Boris Dolin, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1903)
• 1976 - Valentin Vaala, fiński reżyser filmowy (ur. 1909)
• 1978 - Ryszard Otello, polski duchowny luterański, historyk (ur. 1951)
• 1986 - Stanisław Kwaskowski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1897)
• 1987 - Lech Lorentowicz, polski reżyser filmowy (ur. 1923)
• 1991 - Daniel Mann, amerykański reżyser filmowy (ur. 1912)
• 1993 - Bill Bixby, amerykański aktor (ur. 1934)
• 1993 - Christopher Frank, angielski pisarz, reżyser filmowy (ur. 1942)
• 1995 - Peter Grant, brytyjski menedżer zespołów: The Yardbirds, Led Zeppelin i Bad Company (ur. 1935)
• 1996 - Abdus Salam, pakistański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1926)
• 1998 - Tadeusz Paciorkiewicz, polski kompozytor, organista, pedagog (ur. 1916)
• 1999 - Quentin Crisp, angielski pisarz, aktor (ur. 1908)
• 2000 - Zygmunt Gadecki, polski piłkarz, reprezentant Polski, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (ur. 1938)
• 2000 - Barbara Sobotta, polska lekkoatletka, mistrzyni Europy, medalistka olimpijska (ur. 1936)
• 2004 - Wanda Węsław-Idzińska, polska aktorka (ur. 1925)
• 2005 - Alfred Anderson, szkocki żołnierz, weteran I wojny światowej (ur. 1896)
• 2006 - Hasan Guled Aptidon, polityk Dżibuti, premier i prezydent Dżibuti (ur. 1916)
• 2006 - Pierre Amine Gemayel, libański polityk (ur. 1972)
• 2006 - Robert Lockwood, amerykański gitarzysta bluesowy (ur. 1915)
• 2007 - Fernando Fernán Gómez, hiszpański aktor, reżyser filmowy, pisarz (ur. 1921)
• 2007 - Tom Johnson, kanadyjski hokeista, trener hokejowy (ur. 1928)
• 2008 - Krystyna Broda, polska polityk, samorządowiec, wicewojewoda tarnowski (ur. 1951)

Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

• Ofiarowanie Najświętszej Marii Panny
• św. Albert z Louvain
• św. Gelazjusz

Izrael nasilił atak na Strefę

W czwartek nad ranem Izrael nasilił ofensywę na południu Strefy Gazy. Świadkowie relacjonują, że granicę Strefy przekroczyły dziesiątki czołgów, kierując się w stronę Rafah, leżącego przy granicy z Egiptem. Tymczasem w środę wieczorem agencja AP doniosła, że przedstawiciele Izraela oraz Hamasu i władz Autonomii Palestyńskiej zgodzili się na wspólne rozmowy na temat wstrzymania ognia.

"Gaza jak obóz koncentracyjny"

Przewodniczący Papieskiej Rady Iustitia et Pax (Sprawiedliwość i Pokój), kard. Renato Martino stwierdził, że Gaza "przypomina wielki obóz koncentracyjny", w którym "niewinna ludność ponosi konsekwencje egoizmu". - Kardynał mówi jak Hamas - odpowiada Izrael.

"Stop dla terrorystyczno-syjonistycznej masakry w Gazie"

Na tle wielu propalestyńskich manifestacji organizowanych w miastach Europy ta wydaje się wyjątkowo oryginalna. W Jerozolimie przeciwko izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy protestowali ortodoksyjni żydzi.

Polska da pieniądze Palestyńczykom

Autonomia Palestyńska może liczyć w 2009 r. na finansowe wsparcie Polski. Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekaże rządowi Mahmuda Abbasa w tym roku 1,5 mln złotych.

Putin odkrywa karty?

Mija tydzień wojny gazowej Rosji z Europą, a Władimir Putin odkrył właśnie, o co w niej chodzi Kremlowi - o poparcie przez Unię Europejską Gazociągu Północnego.