26 stycznia

Z Wikipedii

26 stycznia jest 26. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 339 (w latach przestępnych 340) dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Andrzej, Ksenofont, Leon, Leona, Paula, Polikarp, Skarbimir, Teogenes, Tymoteusz, Tytus, Wojsław i Żeligniew.
• Australia - Święto Australii
• Dominikana - Urodziny Duarte'a
• Indie - Święto Republiki
• Uganda - Rocznica Rządu
• Światowy Dzień Celnictwa
• wspomnienia i święta kościoła katolickiego:
  • św. Tytusa

[edytuj] Urodzili się

• 1497 - Go-Nara, cesarz Japonii (zm. 1557)
• 1698 - Jan Małachowski, kanclerz wielki koronny (zm. 1762)
• 1763 - Karol XIV Jan, król Szwecji i Norwegii (zm. 1844)
• 1781 - Ludwig Achim von Arnim, niemiecki pisarz (zm. 1831)
• 1784 - Paweł Straszyński, polski duchowny katolicki, biskup (zm. 1847)
• 1789 - Józef Damse, polski kompozytor, dyrygent, aktor (zm. 1852)
• 1790 - Aleksandr Lüders, hrabia, rosyjski generał, namiestnik Królestwa Polskiego (zm. 1874)
• 1797 - Matija Čop, słoweński językoznawca (zm. 1835)
• 1804 - Eugène Sue, francuski pisarz (zm. 1857)
• 1809 - Jan Krzeptowski, polski muzyk, gawędziarz (zm. 1894)
• 1831 - Anton de Bary, niemiecki botanik, mikolog, fitopatolog (zm. 1888)
• 1857 - Trinley Gjatso, Dalajlama, przywódca Tybetu (zm. 1875)
• 1865 - Sabino Arana, baskijski działacz niepodległościowy (zm. 1903)
• 1871 - Samuel Hopkins Adams, amerykański pisarz, dziennikarz (zm. 1958)
• 1876 - Jan Sosnowski, polski fizjolog, rektor SGGW (zm. 1938)
• 1880 - Douglas MacArthur, amerykański dowódca wojskowy, generał (zm. 1964)
• 1881 - Walter Krueger, amerykański generał i dowódca wojskowy (zm. 1967)
• 1884 - Edward Sapir, amerykański językoznawca, antropolog, krytyk literacki i muzyczny, poeta, kompozytor (zm. 1939)
• 1898 - Katarzyna Kobro, polska rzeźbiarka (zm. 1951)
• 1904 - Seán MacBride, irlandzki polityk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1988)
• 1907 - Hans Selye, kanadyjski endokrynolog, fizjopatolog (zm. 1982)
• 1908 - Stéphane Grappelli, francuski muzyk, kompozytor jazzowy (zm. 1997)
• 1910 - Jean Image, francuski reżyser filmów animowanych pochodzenia węgierskiego (zm. 1989)
• 1910 - Elmar Klos, czeski reżyser filmowy (zm. 1991)
• 1908 - Gideon Stahlberg, szwedzki szachista (zm. 1967)
• 1911 - Polykarp Kusch, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1993)
• 1911 - Norbert Schultze, niemiecki kompozytor, autor muzyki do piosenki Lili Marleen (zm. 2002)
• 1913 - Hanna Muszyńska-Hoffmanowa, polska pisarka (zm. 1995)
• 1918 - Nicolae Ceauşescu, rumuński polityk, prezydent Rumunii (zm. 1989)
• 1918 - Philip José Farmer, amerykański pisarz science fiction i fantasy
• 1921 - Akio Morita, japoński przemysłowiec, współzałożyciel Sony (zm. 1999)
• 1921 - Jurij Ozierow, rosyjski reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1924 - Stanisław Szymecki, polski duchowny katolicki, biskup białostocki
• 1925 - Paul Newman, amerykański aktor, reżyser filmowy, laureat Oscara (zm. 2008)
• 1927 - José Azcona del Hoyo, honduraski polityk, prezydent Hondurasu (zm. 2005)
• 1927 - Tadeusz Natanson, polski kompozytor, pedagog (zm. 1990)
• 1928 - Abdelatif Filali, marokański polityk
• 1928 - Roger Vadim, francuski reżyser filmowy (zm. 2000)
• 1929 - Waldemar Podgórski, polski reżyser filmowy
• 1931 - Kazimierz Albin Dobrowolski, polski biolog, rektor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2002)
• 1931 - Stanisław Królak, polski kolarz, mistrz Polski
• 1931 - Bernard Panafieu, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Marsylii, kardynał
• 1932 - Clement Dodd, jamajski producent muzyki reggae (zm. 2004)
• 1933 - Javier Lozano Barragán, meksykański duchowny katolicki, kardynał
• 1933 - Janina Zającówna, polska pisarka
• 1935 - Friðrik Ólafsson, islandzki szachista, prezydent FIDE
• 1935 - Zbigniew Penherski, polski kompozytor
• 1936 - Jan Tadeusz Stanisławski, polski satyryk, aktor (zm. 2007)
• 1936 - Romuald Waga, polski admirał (zm. 2008)
• 1941 - Scott Glenn, amerykański aktor
• 1941 - Henry Jaglom, brytyjski reżyser filmowy
• 1943 - Jeremy Rifkin, amerykański ekonomista, politolog, publicysta
• 1944 - Angela Davis, amerykańska aktywistka feministyczna
• 1945 - David Purley, brytyjski kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1985)
• 1946 - Christopher Hampton, brytyjski dramatopisarz
• 1947 - Patrick Dewaere, francuski aktor (zm. 1982)
• 1947 - Michel Sardou, francuski piosenkarz
• 1949 - Jonathan Carroll, amerykański pisarz
• 1949 - David Strathairn, amerykański aktor
• 1950 - Ivan Hlinka, czeski hokeista, trener hokejowy (zm. 2004)
• 1950 - Jörg Haider, austriacki polityk prawicowy, gubernator Karyntii (zm. 2008)
• 1951 - Jarmila Kratochvílová, czeska lekkoatletka, biegaczka, wicemistrzyni olimpijska, mistrzyni świata
• 1952 - Eugeniusz Dębski, polski pisarz fantastyki
• 1952 - Mimi Leder, amerykańska reżyserka filmowa
• 1952 - Carlos Olivier, wenezuelski aktor (zm. 2007)
• 1953 - Anders Fogh Rasmussen, duński polityk, premier Danii
• 1955 - Björn Andresen, szwedzki aktor
• 1955 - Eddie Van Halen, amerykański muzyk
• 1956 - Jacek Kondracki, polski scenarzysta filmowy
• 1958 - Anita Baker, amerykańska piosenkarka
• 1959 - Bob Lazar, postać amerykańskiej popkultury
• 1959 - Wanda Panfil-Gonzales, polska lekkoatletka, maratonka, mistrzyni świata
• 1961 - Wayne Gretzky, kanadyjski hokeista
• 1963 - José Mourinho, portugalski trener piłkarski
• 1963 - Andrew Ridgeley, angielski muzyk zespołu Wham!
• 1965 - Dariusz Kordek, polski aktor
• 1966 - Jacek Łaszczok, polski wokalista zespołu Stachursky
• 1970 - David Perry, francuski aktor, producent pornograficzny
• 1977 - Vince Carter, amerykański koszykarz
• 1980 - Adrian Budka, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1981 - Ihab Kareem, iracki piłkarz (zm. 2007)
• 1984 - Grzegorz Wojtkowiak, polski piłkarz
• 1986 - Olga Brózda, polska tenisistka

[edytuj] Zmarli

•   724 - Jazid II, kalif (ur. 687)
• 1574 - Marcin Helwig, śląski pedagog, kartograf (ur. 1516)
• 1630 - Henry Briggs, angielski matematyk, astronom (ur. 1561)
• 1786 - Hans Joachim von Ziethen, pruski generał kawalerii (ur. 1699)
• 1795 - Johann Christoph Friedrich Bach, niemiecki kompozytor (ur. 1732)
• 1823 - Edward Jenner, angielski lekarz, odkrywca szczepień ochronnych przeciw ospie (ur. 1749)
• 1824 - Théodore Géricault, francuski malarz (ur. 1791)
• 1855 - Gérard de Nerval, francuski pisarz (ur. 1808)
• 1870 - Victor de Broglie, francuski polityk, premier Francji (ur. 1785)
• 1885 - Charles Gordon, brytyjski generał (ur. 1833)
• 1895 - Arthur Cayley, angielski matematyk, prawnik (ur. 1821)
• 1917 - Antonina Domańska, polska pisarka (ur. 1853)
• 1942 - Felix Hausdorff, niemiecki matematyk (ur. 1868)
• 1943 - Michał Kozal, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (ur. 1893)
• 1943 - Antoni Jacek Zimniak, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (ur. 1878)
• 1948 - John Lomax, amerykański muzykolog, folklorysta (ur. 1867)
• 1962 - Lucky Luciano, amerykański gangster (ur. 1897)
• 1964 - Xawery Dunikowski, polski rzeźbiarz (ur. 1875)
• 1972 - Wacław Komar, polski dowódca wojskowy, generał brygady (ur. 1909)
• 1972 - Stanisław Łapiński, polski aktor (ur. 1895)
• 1973 - Edward G. Robinson, amerykański aktor pochodzenia rumuńskiego (ur. 1893)
• 1975 - Félix Máriássy, czeski reżyser filmowy (ur. 1919)
• 1979 - Nelson Rockefeller, amerykański polityk, wiceprezydent USA (ur. 1908)
• 1980 - Antoni Rząsa, polski rzeźbiarz, pedagog (ur. 1919)
• 1987 - Adolf Ciborowski, polski architekt, urbanista (ur. 1919)
• 1987 - Jan Michał Grubecki, polski polityk, działacz ruchu ludowego, członek PKWN, profesor Politechniki Warszawskiej (ur. 1904)
• 1990 - Dodo Abashidze, gruziński aktor, reżyser (ur. 1924)
• 1990 - Higashikuni Naruhiko, książę, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1887)
• 1992 - José Ferrer, portorykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1909)
• 1993 - Robert Jacobsen, duński rzeźbiarz (ur. 1912)
• 1994 - Aleś Adamowicz, białoruski pisarz (ur. 1927)
• 1997 - Mira Zimińska-Sygietyńska, polska aktorka, reżyser, pedagog, dyrektor zespołu Mazowsze (ur. 1901)
• 2003 - Walerij Brumel, rosyjski lekkoatleta, skoczek wzwyż (ur. 1942)
• 2004 - Krzysztof Hausner, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1944)
• 2004 - Aleksander Małachowski, polski polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1924)
• 2005 - Christian Bieniek, niemiecki pisarz (ur. 1956)
• 2005 - Robert Sadowski, polski gitarzysta (ur. 1964)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1736 - Abdykacja króla Stanisława Leszczyńskiego.
• 1919 - Odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego.
• 1919 - Wojska czeskie, korzystając z zaangażowania Polski w walki na wschodzie, zajęły ziemie Śląska Cieszyńskiego aż za Wisłę.
• 1934 - Polska zawarła z Niemcami pakt o nieagresji.
• 1938 - Gen. Tadeusz Kutrzeba w przedstawionych marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu założeniach planu wojny z Niemcami określił przewagę militarną Niemiec jako trzykrotną.
• 1945 - Armia Czerwona wkroczyła do Wadowic.
• 1991 - Powołanie przez Radę Ministrów RP pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej.
• 2008 - Premiera ostatniego tomu przygód Harry'ego Pottera ("Harry Potter i Insygnia Śmierci") pióra J.K. Rowling.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1699 - Święta Liga i imperium osmańskie zawarły pokój w Karłowicach, Rzeczpospolita odzyskała Podole.
• 1788 - W Australii założono pierwszą osadę, obecnie - miasto Sydney. Na pamiątkę tego wydarzenia, dzień 26 stycznia ustanowiono świętem narodowym Australii.
• 1797 - Austria, Prusy i Rosja podpisały w Sankt Petersburgu ostateczną konwencję rozbiorową głoszącą że "nazwa" Królestwa Polskiego ma być wymazana na zawsze.
• 1837 - USA: Michigan jako 26 stan dołączyło do Unii.
• 1950 - Indie ogłosiły się republiką. Do tej pory były dominium z brytyjskim monarchą jako głową państwa.
• 1963 - Szach Iranu Mohammed Reza Pahlawi ogłosił program modernizacji kraju.
• 1980 - Izrael i Egipt nawiązały stosunki dyplomatyczne.
• 2005 - Condoleezza Rice jako druga kobieta w historii została sekretarzem stanu USA.