5 grudnia

Z Wikipedii

5 grudnia jest 339. (w latach przestępnych 340.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 26 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Anastazy, Bartłomiej, Dalmacjusz, Dalmacy, Feliks, Gerald, Geraldyna, Jan, Juliusz, Kryspin, Kryspina, Krystyna, Mikołaj, Pelin, Pelina, Pęcisława i Sabbas.
• Haiti - Święto Odkrycia Haiti
• Tajlandia - Urodziny Króla, Dzień Ojca.
• ONZ - Międzynarodowy Dzień Wolontariuszy Pracujących na Rzecz Gospodarczego i Społecznego Rozwoju (Dzień Wolontariusza)
• wspomnienia i święta kościoła katolickiego:
  • św. Jan Almond
  • św. Justynian
  • św. Kryspina
  • św. Krystian
  • św. Nicetiusz z Trier
  • św. Sabas
  • św. Sigiramnus

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1830 - Generał Józef Chłopicki został ogłoszony dyktatorem powstania listopadowego.
• 1909 - Konwent Polonia i Korporacja Arkonia podpisały kartel wieczysty.
• 1915 - Powstało Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie".
• 1929 - Został powołany Centrolew.
• 1953 - Pułkownik Józef Światło poprosił o azyl w Berlinie Zachodnim.
• 1975 - W Warszawie oddano do użytku Dworzec Centralny Polskich Kolei Państwowych.
• 1975 - 59 intelektualistów wysłało list do władz przeciwko zmianom w konstytucji PRL.
• 1992 - Powstała pierwsza ogólnopolska telewizja prywatna Polsat.
• 1999 - Powstała pierwsza ogólnopolska platforma cyfrowa Polsatu – Cyfrowy Polsat.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Lutynią (1757) na obrazie Carla Röchlinga

• 1484 - Papież Innocenty VIII wydał potępiającą czary bullę Summis desiderantes affectibus.
• 1492 - Krzysztof Kolumb dotarł do Haiti.
• 1590 - Grzegorz XIV został wybrany papieżem.
• 1757 - Wojna siedmioletnia: Fryderyk II pokonał pod Lutynią (Leuthen) wojska austriackie i zmusił je do ewakuacji ze Śląska.
• 1798 - Miała miejsce bitwa pod Hasselt.
• 1865 - Wojna Chile i Peru z Hiszpanią: Chile i Peru zawarły antyhiszpański sojusz.
• 1906 - Feliksa Kozłowska została jako pierwsza kobieta w historii chrześcijaństwa imiennie ekskomunikowana.
• 1933 - Zniesiono prohibicję w Stanach Zjednoczonych.
• 1941 - II wojna światowa: Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Finlandii, Węgrom i Rumunii.
• 1965 - Papież Paweł VI beatyfikował ojca Charbela Makhloufa, maronickiego zakonnika.
• 1965 - Zostało ogłoszone orędzie 42 biskupów niemieckich jako odpowiedź na list polskich biskupów.
• 1990 - Salman Rushdie został skazany na karę śmierci.
• 2005 - W Wielkiej Brytanii wszedł w życie Civil Partnership Act i zarejestrowano pierwszy związek partnerski pary homoseksualnej.

[edytuj] Urodzili się

• 1377 - Jianwen, cesarz Chin (zm. 1402)
• 1389 - Zbigniew Oleśnicki, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (zm. 1455)
• 1443 - Juliusz II, papież (zm. 1513)
• 1782 - Martin Van Buren, amerykański prawnik, polityk, sekretarz stanu, wiceprezydent i prezydent USA (zm. 1862)
• 1820 - Afanasij Fet, rosyjski poeta (zm. 1892)
• 1830 - Christina Rossetti, angielska poetka pochodzenia włoskiego (zm. 1894)
• 1836 - Walery Antoni Wróblewski, polski generał, uczestnik powstania styczniowego i Komuny Paryskiej (zm. 1908)
• 1839 - George Custer, amerykański dowódca wojskowy, generał (zm. 1876)
• 1867 - Józef Piłsudski, polski polityk, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier Polski (zm. 1935)
• 1870 - Vítězslav Novák, czeski kompozytor (zm. 1949)
• 1872 - Wincenty Styczyński, polski lekarz, polityk, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1922)
• 1879 - Clyde Cessna, amerykański producent samolotów (zm. 1954)
• 1886 - Rose Wilder Lane, amerykańska pisarka, dziennikarka (zm. 1968)
• 1889 - Damia, francuska aktorka, piosenkarka (zm. 1978)
• 1890 - Fritz Lang, austriacki reżyser filmowy (zm. 1976)
• 1892 - Julian Kulski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1976)
• 1892 - Ferdinand Schörner, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1973)
• 1896 - Carl Ferdinand Cori, amerykański biochemik pochodzenia czeskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1984)
• 1896 - Stuart Heisler, amerykański reżyser filmowy (zm. 1979)
• 1897 - Nunnally Johnson, amerykański reżyser filmowy (zm. 1977)
• 1899 - Sonny Boy Williamson II, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1965)
• 1899 - Bolesław Woytowicz, polski pianista, kompozytor, pedagog (zm. 1980)
• 1901 - Walt Disney, amerykański producent filmowy (zm. 1966)
• 1901 - Werner Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
• 1903 - Johannes Heesters, holenderski aktor, piosenkarz
• 1903 - Cecil Frank Powell, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1969)
• 1904 - Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (zm. 1990)
• 1906 - Otto Preminger, amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego (zm. 1986)
• 1907 - Alina Centkiewicz, polska pisarka (zm. 1993)
• 1910 - Abraham Polonsky, amerykański reżyser filmowy (zm. 1999)
• 1911 - Władysław Szpilman, polski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 2000)
• 1912 - Keisuke Kinoshita, japoński reżyser filmowy (zm. 1998)
• 1913 - Wanda Karczewska, polska pisarka (zm. 1995)
• 1914 - Stanisław Dygat, polski pisarz (zm. 1978)
• 1914 - Hans Hellmut Kirst, niemiecki pisarz (zm. 1989)
• 1916 - Hilary Koprowski, polski biolog, wirusolog, profesor Thomas Jefferson University
• 1921 - Marian Łącz, polski aktor, piłkarz, reprezentant Polski (zm. 1984)
• 1923 - Władimir Tiendriakow, rosyjski pisarz (zm. 1984)
• 1825 - Anastasio Somoza Debayle, nikaraguański polityk, prezydent Nikaragui (zm. 1980)
• 1925 - Anna Świderkówna, polska filolog klasyczny, papirolog, biblistka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
• 1926 - Emil Kiszka, polski lekkoatleta, sprinter, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 2007)
• 1927 - Rama IX, król Tajlandii
• 1928 - Barbara Krafftówna, polska aktorka
• 1929 - Stanisław Bareja, polski reżyser filmowy (zm. 1987)
• 1929 - Andrzej Falkiewicz, polski eseista, krytyk teatralny
• 1930 - Ginter Gawlik, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2005)
• 1930 - Władysław Loranc, polski dziennikarz, polityk, przewodniczący Radiokomitetu, minister-kierownik Urzędu do Spraw Wyznań
• 1931 - Ramolo Guerrieri, włoski reżyser filmowy
• 1932 - Sheldon Lee Glashow, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
• 1932 - Nadira, indyjska aktorka (zm. 2006)
• 1934 - Art Davis, amerykański basista jazzowy (zm. 2007)
• 1934 - Joan Didion, amerykańska dziennikarka, pisarka
• 1935 - Little Richard, amerykański piosenkarz, pianista
• 1936 - James Lee Burke, amerykański pisarz
• 1936 - Remigiusz Napiórkowski, polski pisarz
• 1937 - Ryszard Czerwiński, polski fotografik
• 1938 - Alois Brandstetter, austriacki pisarz
• 1938 - J.J. Cale, amerykański wokalista
• 1938 - Jacek Waltoś, polski malarz, grafik, rzeźbiarz
• 1945 - Adam Jamróz, polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu w Białymstoku, senator RP, sędzia Trybunału Konstytucyjnego
• 1945 - Mosze Kacaw, izraelski polityk, prezydent Izraela
• 1946 - José Carreras, hiszpański śpiewak operowy (tenor)
• 1946 - Mikołaj Grabowski, polski aktor, reżyser teatralny
• 1946 - Zdzisław Kamiński, polski ekonomista, dziennikarz, popularyzator nauki (zm. 1989)
• 1946 - Tadeusz Sławek, polski poeta, literaturoznawca, tłumacz
• 1947 - Jim Messina, amerykański muzyk zespołu Buffalo Springfield
• 1947 - Żugderdemidijn Gurragczaa, mongolski kosmonauta
• 1948 - Andrzej Łuczak, polski szachista, mistrz międzynarodowy
• 1956 - Krystian Zimerman, polski pianista, dyrygent, laureat Konkursu Chopinowskiego
• 1962 - José Cura, argentyński śpiewak operowy (tenor)
• 1962 - Antonín Kasper, czeski żużlowiec (zm. 2006)
• 1963 - Eddie Edwards, brytyjski skoczek narciarski
• 1963 - Sławomir Matusz, polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz
• 1965 - Johnny Rzeznik, amerykański muzyk zespołu Goo Goo Dolls
• 1966 - Patricia Kaas, francuska piosenkarka
• 1972 - Boris Kudlička, słowacki scenograf
• 1973 - Krystyna Dąbrowska, polska szachistka, arcymistrzyni
• 1975 - Ronnie O'Sullivan, angielski snookerzysta, mistrz świata
• 1977 - Paddy Kelly, amerykański wokalista pochodzenia irlandzkiego zespołu The Kelly Family
• 1982 - Ján Mucha, słowacki piłkarz, bramkarz, reprezentant Słowacji
• 1983 - Monika Niedek, polska wokalistka zespołu Queens

[edytuj] Zmarli

• 1355 - Jan III, książę Brabancji (ur. 1300)
• 1560 - Franciszek II Walezjusz, król Francji (ur. 1544)
• 1624 - Gaspard Bauhin, szwajcarski lekarz, anatom, botanik (ur. 1560)
• 1791 - Wolfgang Amadeusz Mozart, austriacki kompozytor (ur. 1756)
• 1860 - Friedrich Christoph Dahlmann, niemiecki historyk, polityk (ur. 1785)
• 1870 - Aleksander Dumas (ojciec), francuski pisarz (ur. 1802)
• 1891 - Piotr II, cesarz Brazylii (ur. 1825)
• 1895 - Pizi, wódz Siuksów (ur. 1840)
• 1913 - Jan Sten, polski chemik, pisarz, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1871)
• 1925 - Władysław Reymont, polski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1867)
• 1926 - Claude Monet, francuski malarz (ur. 1840)
• 1940 - Wiesław Chrzanowski, polski inżynier, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej, minister przemysłu i handlu (ur. 1880)
• 1944 - Julian Grobelny, polski działacz socjalistyczny, przewodniczący Żegoty (ur. 1863)
• 1947 - William Thomas, amerykański socjolog (ur. 1863)
• 1950 - Aurobindo Ghose, indyjski filozof (ur. 1872)
• 1951 - Abanindranath Tagore, indyjski malarz, grafik (ur. 1871)
• 1963 - Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (ur. 1892)
• 1964 - Bogusław Sujkowski, polski pisarz (ur. 1900)
• 1965 - Joseph Erlanger, amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1874)
• 1968 - Ruben Simonow, rosyjski aktor (ur. 1899)
• 1969 - Claudius Dornier, niemiecki konstruktor samolotów, pionier lotnictwa (ur. 1884)
• 1973 - Sir Robert Watson-Watt, szkocki inżynier, wynalazca radaru (ur. 1892)
• 1974 - Pietro Germi, włoski reżyser filmowy, aktor (ur. 1914)
• 1977 - Roland Kirk, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1936)
• 1977 - Aleksander Wasilewski, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (ur. 1895)
• 1979 - Józef Chałasiński, polski socjolog, profesor i rektor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1904)
• 1981 - Charles Barton, amerykański reżyser filmowy (ur. 1902)
• 1982 - Kazimierz Kluz, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1925)
• 1983 - Robert Aldrich, amerykański reżyser filmowy (ur. 1918)
• 1984 - Stanisław Zawadzki, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister pracy i opieki społecznej (ur. 1900)
• 1985 - Aleksja González-Barros y González, Służebnica Boża, hiszpańska nastolatka (ur. 1971)
• 1988 - Teodor Parnicki, polski pisarz (ur. 1908)
• 1993 - Witold Jarosiński, polski pedagog, polityk, minister oświatay (ur. 1909)
• 1999 - Andrzej Kolikowski, polski gangster (ur. 1954)
• 2004 - Robert Dhery, francuski reżyser filmowy (ur. 1927)
• 2005 - John Alvheim, norweski polityk (ur. 1930)
• 2005 - Liu Binyan, chiński pisarz, dziennikarz (ur. 1925)
• 2005 - Milo Dor, austriacki pisarz pochodzenia serbskiego (ur. 1923)
• 2006 - Cezary Leżeński, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1930)
• 2007 - Iosif Dan, rumuński polityk (ur. 1950)
• 2007 - Władysław Grzędzielski, polski dziennikarz, publicysta, dyplomata (ur. 1920)
• 2007 - Karlheinz Stockhausen, niemiecki kompozytor (ur. 1928)
• 2008 - Aleksy II, rosyjski duchowny prawosławny, patriarcha Moskwy i Wszechrusi (ur. 1929)
• 2008 - Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (ur. 1928)
• 2008 - Nina Foch, amerykańska aktorka (ur. 1924)

"Gaza jak obóz koncentracyjny"

Przewodniczący Papieskiej Rady Iustitia et Pax (Sprawiedliwość i Pokój), kardynał Renato Martino, wprowadził Izraelczyków w osłupienie, gdy stwierdził, że Gaza "coraz bardziej przypomina wielki obóz koncentracyjny", w którym "niewinna ludność ponosi konsekwencje egoizmu".

Rośnie liczba ofiar konfliktu

Izraelski rząd, choć twierdzi, że "pozytywnie" zapatruje się na egipskie propozycje rozejmu z Hamasem, to jednocześnie podjął decyzję o rozszerzeniu ofensywy przeciwko palestyńskim radykałom w Strefie Gazy. Autonomia Palestyńska podała nową liczbę ofiar: 702.

"Stop dla terrorystyczno-syjonistycznej masakry w Gazie"

Na tle wielu propalestyńskich manifestacji organizowanych w miastach Europy ta wydaje się wyjątkowo oryginalna. W Jerozolimie przeciwko izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy protestowali ortodoksyjni żydzi.

Polska da pieniądze Palestyńczykom

Autonomia Palestyńska może liczyć w 2009 r. na finansowe wsparcie Polski. Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekaże rządowi Mahmuda Abbasa w tym roku 1,5 mln złotych.

Putin odkrywa karty?

Po blisko tygodniu wojny gazowej Rosji z Europą zdaje się, że Władimir Putin odkrył właśnie, o co w niej chodzi Kremlowi - o poparcie przez Unię Europejską Gazociągu Północnego.