Andrzej Frycz Modrzewski
Z Wikipedii
| Andrzej Frycz Modrzewski | |
 Andrzej Frycz Modrzewski na obrazie Jana Matejki |
|
 Jastrzębiec |
|
| Data urodzenia | 20 września 1503 |
| Miejsce urodzenia | Wolbórz |
| Data śmierci | 1572 |
| Miejsce śmierci | Wolbórz |
| Rodzina | Modrzewscy |
| Rodzice | Jakub Modrzewski |
| Małżeństwo | Jadwiga Kamieńska |
Andrzej Frycz Modrzewski herbu Jastrzębiec, Andreas Fricius Modrevius (ur. 20 września 1503 roku w Wolborzu – zm. 1572 w Wolborzu) – polski pisarz polityczny okresu odrodzenia, znany w owym czasie również za granicą, sekretarz królewski.
Był synem Jakuba, dziedzicznego wójta wolborskiego używającego przydomka Frycz. Mając 11 lat wyjechał do Krakowa by zostać uczniem tamtejszej szkoły parafialnej. Na studia na Akademii Krakowskiej zapisał się w 1517 roku wpłacając na immatrykulację 2 gr. Studia ukończył dwa lata później poprzestając na stopniu bakałarza, który otrzymał 13 grudnia 1519. Uczył się również w Wittenberdze, gdzie wpłynęły na niego idee reformacyjne.
Około roku 1522 przyjął niższe święcenia kapłańskie i pracował w kancelarii prymasa Jana Łaskiego. Był sekretarzem Zygmunta I Starego od 1547 roku, a w 1553 roku został wójtem Wolborza.
W uwzględnieniu wiernych jego zasług i wyjątkowej nauki król podwyższył mu w 1555 roku uposażenie roczne do 200 zł a rok później (6 grudnia 1556 roku), na sejmie warszawskim, wziął Andrzeja Frycza Modrzewskiego w opiekę wydając mu list żelazny.
Pomimo że był duchownym, to w 1560 wziął ślub z Jadwigą Kamieńską. To wykroczenie, a także działalność reformatorska, spowodowały utratę wójtostwa wolborskiego (dziedziczność funkcji spłacił biskup włocławski) w 1569 roku. Pod koniec życia zbliżył się do radykalnego skrzydła polskich protestantów – arian.
Z Jadwigą z Kamienia Kamieńską miał trójkę dzieci: Andrzeja, Elżbietę i Łucję. Zmarł na morowe powietrze jesienią 1572 roku w Wolborzu. Był właścicielem wcześniej w okolicy zakupionych majątków Małecz i Skrzynki. Pochowany został najprawdopodobniej w Małczu w potajemnym pochówku z uwagi na to, że uznawany był za heretyka. Jego grób nie został odnaleziony.
Najbardziej znane jego dzieło to napisane po łacinie De Republica emendanda (O poprawie Rzeczypospolitej, 1551). Rozprawa została też przełożona na niemiecki i opublikowana w Krakowie i Bazylei. Dzieło składa się z pięciu ksiąg:
- De moribus (O obyczajach)
- De legibus (O prawach)
- De bello (O wojnie)
- De Ecclesia (O Kościele)
- De schola (O szkole)
Księga poświęcona Kościołowi została przez władze kościelne uznana za heretycką, dlatego dzieło Frycza znalazło się na Indeksie ksiąg zakazanych, a pierwsze jej wydanie ukazało się bez dwóch ostatnich ksiąg.
W dziedzinie polityki Modrzewski postulował silną władzę centralną z elementami demokracji. Postulował zrównanie wszystkich grup społecznych (szlachty, mieszczaństwa i chłopstwa) w prawach. Opowiadał się za protekcjonizmem w gospodarce, opieką państwa nad ubogimi i publicznym szkolnictwem. Domagał się ostrzejszych kar za zabójstwo oraz karania śmiercią nawet za kradzież. Sprzeciwiał się wojnom zaborczym. Wiele jego idei było bardzo postępowych, wiele również miało charakter utopijny.
Pisał również renesansowe mowy publicystyczne, takie jak:
- Lascius, sive de poena homicidii (Kraków, 1543) – o zrównanie kar za zabójstwo
- Oratio Philalethis peripatetici (1545) – o prawo do nabywania dóbr ziemskich dla mieszczan
Jego imię nosi powstała w 2000 r. Krakowska Szkoła Wyższa
[edytuj] Bibliografia
| Północ Stanów pod wodą |
 Tysiące osób musiało opuścić swe domy na północno-zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Z powodu ulewnych deszczów, pod wodą znalazły się ogromne obszary stanu Waszyngton.
|
| Izrael nasilił atak na Strefę |
 W czwartek nad ranem Izrael nasilił ofensywę na południu Strefy Gazy. Świadkowie relacjonują, że granicę Strefy przekroczyły dziesiątki czołgów, kierując się w stronę Rafah, leżącego przy granicy z Egiptem. Tymczasem w środę wieczorem agencja AP doniosła, że przedstawiciele Izraela oraz Hamasu i władz Autonomii Palestyńskiej zgodzili się na wspólne rozmowy na temat wstrzymania ognia.
|
| "Gaza jak obóz koncentracyjny" |
 Przewodniczący Papieskiej Rady Iustitia et Pax (Sprawiedliwość i Pokój), kard. Renato Martino stwierdził, że Gaza "przypomina wielki obóz koncentracyjny", w którym "niewinna ludność ponosi konsekwencje egoizmu". - Kardynał mówi jak Hamas - odpowiada Izrael.
|
| "Stop dla terrorystyczno-syjonistycznej masakry w Gazie" |
 Na tle wielu propalestyńskich manifestacji organizowanych w miastach Europy ta wydaje się wyjątkowo oryginalna. W Jerozolimie przeciwko izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy protestowali ortodoksyjni żydzi.
|
| Polska da pieniądze Palestyńczykom |
 Autonomia Palestyńska może liczyć w 2009 r. na finansowe wsparcie Polski. Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekaże rządowi Mahmuda Abbasa w tym roku 1,5 mln złotych.
|