Jędrzej Wincenty Ustrzycki

Z Wikipedii

Jędrzej Wincenty Ustrzycki( Andrzej) herbu Przestrzał, Andreas Vincentius Ustricius (urodzony w Unichowie połowie XVII wieku, zmarły w 1710 r.) – polski poeta, doktor obojga praw i tłumacz.

Był synem Mikołaja Ustrzyckiego (zm. w 1693 r.) - kasztelana przemyskiego i Anny Bireckiej ( Ustrzyckiej, Ossolińskiej, zm. po 1703 r.).

Przez wiele lat podróżował po południowej Europie, prawdopodobnie studiował we Włoszech. Poznał bardzo dobrze język i literaturę starożytnego Rzymu, Włoch i Francji. Był proboszczem katedry przemyskiej i tam od 1685 piastował godność kanonika katedralnego w Przemyślu Jako benedyktyn ok. 1708 przebywał w klasztorze na Św. Krzyżu i opatem w Mogile. Przypuszcza się, że był opatem mogileńskim. W 1685 wyjechał do Włoch. Przebywając w Rzymie, wygłosił mowę Verus in Monstra Alcides Divus Casimirus Poloniarum princeps (opublikowana w 1685). Wydał zbiór tłumaczeń Troista historia, to jest Prozerpina, Faeton, Achilles z innymi drobniejszymi edycjami (Kraków 1700, 1. wyd. samej Prozerpiny w 1689). Jego głównym dziełem jest łacińska epopeja Sobiesciados seu De laudibus Ioannis Magni (Wenecja, 1686), znana również jako Sobiesciada - Transakcyja albo opisanie całego życia jednej sieroty przez żałosne treny od tejże samej pisane roku 1685. Liczy ona 4000 wersów heksametrycznych, a podzielona jest na 5 ksiąg. Opisują one kolejno:

1. życie Jana Sobieskiego do chwili zwycięstwa pod Chocimiem oraz dzieje jego przodków
2. wybór na króla i pierwsze lata rządów
3. koronację oraz (w zarysie) dzieje Polski
4. uroczystości związane z koronacją, przybycie cesarskiego posła i naradę Polaków nad zawarciem przymierza z Austrią
5. przygotowania chrześcijan i Turków do wojny, a w końcu – wiktorię wiedeńską

Główny bohater jest ukazany jako wybraniec Boga, który w Jego imieniu ma obronić chrześcijaństwo. Sobiesciada jest wzorowana przede wszystkim na Farsalii Lukana. Jej styl jest naturalny i zajmujący, zawiera znakomite opisy przyrody. Należy do najwybitniejszych dzieł literackich, poświęconych Janowi III Sobieskiemu. Nosi znamiona polskiej epopei narodowej, a także epopei chrześcijańskiej. Zyskała rozgłos nie tylko w Polsce, ale i w Europie.Jest też autorem Historii o Krucjatach (Kraków 1707) i Historii o herezji obrazobojców (Kraków 1717).

Bibliografia:

• Barbara Milewska-Waźbińska, W kręgu bohaterów spod Wiednia. Rzecz o dwóch łacińskich eposach staropolskich, Warszawa, 1998