Bollywood

Z Wikipedii

Charakterystyczne, barwne plakaty reklamujÄ…ce filmy sÄ… jednÄ… z atrakcji Bombaju

Bollywood – jest to umowna nazwa indyjskiego przemysłu filmowego utworzona w latach 70. ze zbitki słów Hollywood i Bombaj przez dziennikarza pisma "Cineblitz". Bombaj jest największym ośrodkiem produkcyjnym indyjskiej kinematografii, jeszcze sprzed II wojny światowej.

[edytuj] Pole znaczeniowe

Nazwa Bollywood jest umowna, stosowana w kilku kontekstach, w odniesieniu:

• do nazwy samego oÅ›rodka produkcyjnego w Bombaju, także retrospektywnie, w odniesieniu do czasów, kiedy nazwa jeszcze nie funkcjonowaÅ‚a. Na takiej zasadzie za klasyków Bollywood uważane sÄ… takie filmy jak Mughal-e-Azam, inne filmy Mehbooba Khana, czy Raja Kapoora.
• do nazwy konwencji indyjskiego kina rozrywkowego,
• do nazwy caÅ‚ego indyjskiego przemysÅ‚u filmowego, rozsianego w kilku oÅ›rodkach z których Bombaj jest najwiÄ™kszy.

[edytuj] Informacje ogólne

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: szczególnie solidnego (z refami) uźródłowienia wymagają te konkretne dane liczbowe.

Filmy bollywoodzkie są przeważnie (w 90%) tworzone w konwencji masala movie często utożsamianej na Zachodzie z kategorią musicalu; z licznymi sekwencjami taneczno-śpiewanymi. Akcja zwykle opiera się na tradycyjnych melodramatycznych schematach, dramatycznych zwrotach fortuny czy szczęśliwych zbiegach okoliczności. Przez lata filmy z Bollywoodu, a także innych ośrodków indyjskiej kinematografii były krytykowane przez hinduskich intelektualistów oraz znawców z Zachodu za naiwność fabuły, kiepską grę aktorów oraz brak oryginalności scenariusza.

Indyjska kinematografia jest największą na świecie. Pracuje w niej około 2,5 miliona ludzi, powstaje tam do tysiąca filmów rocznie. W samym Bombaju powstaje 300-400 filmów rocznie, które mają największy udział w rynku krajowym i największy udział w eksporcie.

Filmy powstają w wielu ośrodkach i w wielu językach. W Bollywood sensu stricte powstają filmy w języku hindi, zwykle w odmianie hindustani, zawierającej wiele naleciałości urdu, dzięki czemu są one zrozumiałe w całych Indiach. O ile kino tamilskie, syngaleskie, bengalskie i inne mniejsze kinematografie etniczne w Indiach są – z niewielkimi wyjątkami – adresowane zasadniczo do regionalnych społeczności, o tyle Bollywood to kinematografia nastawiona na całe Indie (oraz eksport).

[edytuj] Twórcy Bollywood

[edytuj] Reżyserzy

współcześni

• Sanjay Leela Bhansali
• Farah Khan
• Karan Johar
• Yash Chopra
• Ashutosh Gowariker
• Satish Kaushik
• Mani Ratnam

historyczni

• Mehboob Khan
• Bimal Roy
• Raj Kapoor

[edytuj] Choreografowie

• Farah Khan
• Karan Johar

[edytuj] Aktorki

• Himani Shivpuri
• Aishwarya Rai
• Amrita Rao
• Sushmita Sen
• Kajol Devgan
• Jaya Bhaduri
• Priyanka Chopra
• Preity Zinta
• Rani Mukherjee
• Esha Deol
• Kareena Kapoor
• Seema Biswas
• Madhuri Dixit
• Rakhi Sawant
• Bipasha Basu
• Isha Koppikar

[edytuj] Aktorzy

• Shah Rukh Khan
• Akshay Kumar
• Aamir Khan
• Amitabh Bachchan
• Hrithik Roshan
• Abhishek Bachchan
• Salman Khan
• Manoj Bajpai
• Zayed Khan
• John Abraham
• Arjun Rampal
• Raj Kapoor
• Sunil Shetty
• Saif Ali Khan
• Uday Chopra
• Ajay Devgan
• Vivek Oberoi
• Govinda
• Muzamil Ibrahim

[edytuj] Przykłady filmów Bollywood

• Czasem sÅ‚oÅ„ce, czasem deszcz (2001; hindi: Kabhi Khushi Kabhie Gham)
• Devdas (2002)
• Lagaan (2001; ang. (Lagaan: Once Upon a Time in India) – nominowany do Oscara w kategorii najlepszy film zagraniczny.
• AÅ›oka Wielki (2001)
• CoÅ› siÄ™ dzieje Kuch Kuch Hota Hai
• Jestem przy tobie Main Hoon Na
• Saathiya
• Fanaa, część filmu byÅ‚a realizowana w Zakopanem
• Gdyby jutra nie byÅ‚o Kal Ho Naa Ho
• Å»ona dla zuchwaÅ‚ych Dilwale Dulhania Le Jayenge
• Rebeliant (film)
• Rang De Basanti (tj. "Kolor szafranu") – oficjalny kandydat w 2006 roku do Oscara w kategorii najlepszy film zagraniczny.
• Dil Se "Z caÅ‚ego serca"
• Kabhi Alvida Naa Kehna Nigdy nie mów żegnaj
• Salaam Namaste "Trudna droga do miÅ‚oÅ›ci" (2005)
• Race (2008)
• Bunty aur Babli Bunty i Babli
• Mohabbatein MiÅ‚ość żyje wiecznie
• Don (2006)
• Dhoom (2004)
• Dhoom 2 (2006)
• Om Shanti Om (2007)

[edytuj] Wybrana literatura

• Ch. Das Gupta, The Painted Face. Studies in India's Popular Cinema, Delhi 1991.
• T. Ganti Bollywood. A guide to popular Hindi cinema
• A. Karp Zrozumieć Bollywood, Encyklopedia Gazety Wyborczej, tom 21 (2005-2006) 2007
• E. Królikowska-Avis, Indie podbijajÄ… Zachód, "Film" 2002 nr 10
• K. Magiera, Różnorodność kina Bollywoodu, czyli bogactwo repertuarowe w rozrywkowym kinie indyjskim, "Panoptikum" nr 5 (12) 2006.
• V. Mishra, Bollywood Cinema: Temples of Desire, London-New York 2002.
• V. Mishra, Autorstwo i powab romansu, "Kwartalnik Filmowy" nr 51 (2005) – fragment powyższej książki.
• J. Pietrzak, Co Bollywood ma wspólnego z kiczem?, "Panoptikum" nr 5 (12)
• J. Pietrzak, SkÄ…d siÄ™ bierze potÄ™ga Bollywood, "PrzeglÄ…d" nr 35 (2006)
• R. SmoczyÅ„ski, Fabryka bogów, "Film" 2003 nr 2
• T. Szurlej, Bollywood. Indyjskie kino komercyjne, "Kwartalnik Filmowy" nr 51 (2005)
• Shashi Tharoor Bollywood Dialog 2004 Warszawa (z ang. "Show Buisness" 1991)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Stopklatka.pl – Dlaczego Bollywood?