Ferenc Liszt - Wiki

Ferenc Liszt

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Franciszek Liszt

Franciszek Liszt (1856)
Urodzony 22 października 1811
Raiding
Zmarł 31 lipca 1886
Bayreuth
Galeria w Wikimedia Commons

Franciszek Liszt (czyt. List; ur. 22 października 1811, zm. 31 lipca 1886) – kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył nowy gatunek muzyczny: poemat symfoniczny.

Był aktywnym propagatorem kultury polskiej, zaprzyjaźnionym m.in. z Fryderykiem Chopinem, Adamem Mickiewiczem, Juliuszem Słowackim, Julianem Ursynem Niemcewiczem, Henrykiem Wieniawskim, Juliuszem Kossakiem; uczył także Karola Tausiga, Juliusza Zarębskiego i Józefa Wieniawskiego. Był teściem i przyjacielem Ryszarda Wagnera. To Wagner namówił Liszta do skrócenia symfonii Dantejskiej do dwóch części. Liszt jest pochowany na cmentarzu w Bayreuth, niedaleko willi i miejsca spoczynku Wagnera.

Spis treści

[edytuj] Kalendarium

  • 1811 - 22 października przychodzi na świat w Raiding na Węgrzech.
  • 1820 - ma miejsce pierwszy publiczny występ małego Liszta. Później przeprowadza się do Wiednia.
  • 1823 - paryskie konserwatorium odmawia przyjęcia młodego kompozytora
  • 1824 - w Manchesterze odbywa się premiera jego pierwszej opery, Don Sanche
  • 1826 - ojciec kompozytora umiera na tyfus; Liszt ogranicza swoje koncertowanie
  • 1833 - spotyka się z Chopinem, dzięki któremu poznaje Marie d'Agoult
  • 1835 - przeprowadza się do Szwajcarii; na świat przychodzi pierwsze z jego trojga dzieci
  • 1837 - powraca do Wiednia; znowu zaczyna koncertować
  • 1844 - koniec związku z Marie d'Agoult
  • 1847 - poznaje księżną Carolyne Sayn-Wittgenstein
  • 1848-59 - mieszka w Weimarze
  • 1851-54 - powstaje ostateczna wersja Rapsodii węgierskich
  • 1857 - koncert w Żagańskim Kościele Farnym na zaślubinach Marii de Castellane z Antonim Radziwiłłem
  • 1862 - umiera córka kompozytora, Blandine
  • 1865 - Liszt przyjmuje święcenia kapłańskie
  • 1869 - początek ostatniego romansu z "kozacką hrabiną" Olgą Janiną
  • 1886 - 31 lipca umiera na zapalenie płuc w Bayreuth w Niemczech

[edytuj] Wybrane dzieła

  • Fantazja i Fuga B A C H
  • Symfonia faustowska
  • Symfonia dantejska
  • 16 poematów symfonicznych:
    • Co słychać w górach
    • Tasso
    • Preludia
    • Orfeusz
    • Prometeusz
    • Mazepa
    • Festklänge
    • Héroide funebre
    • Hungaria
    • Hamlet
    • Die Hunnenschlacht (Bitwa Hunów)
    • Ideały
    • Od kołyski do grobu
    • Walc Mefisto (Taniec w wiejskiej karczmie)
    • Walc Mefisto II
    • Szózat i Hymn - Fantazja
  • Rapsodie węgierskie
  • I Koncert Es-dur
  • II Koncert A-dur
  • III Koncert Es-dur op. posth. (niedawno odkryty koncert, ukończony około 1839 roku)
  • Fantazja węgierska
  • Totentanz. Parafraza na temat "Dies irae"
  • Annees de Pelerinage (Lata pielgrzymstwa)
  • Harmonie poetyckie i religijne
  • 12 Etudes d'execution transcendante
  • 6 Consolations
  • 3 Marzenia miłosne
  • 4 Walce Mefisto
  • 19 Rapsodii węgierskich
  • Rapsodia hiszpańska
  • Missa choralis
  • Węgierska msza koronacyjna
  • Oratoria:
    • Chrystus
    • Legenda o św. Elżbiecie
    • Legenda o św. Stanisławie (najbardziej znane jest interludium "Salve Polonia")
    • Legenda o św. Krzysztofie
  • Transkrypcje fortepianowe:
    • Fantazja i Fuga g-moll Bacha
    • 9 symfonii Beethovena
    • Symfonia fantastyczna Berlioza
    • Harold w Italii Berlioza
    • Sześć pieśni polskich Chopina
    • La campanella Paganiniego
    • Uwertura Wilhelm Tell Rossiniego
    • 54 pieśni Schuberta
  • Don Sanche

[edytuj] Nagrania

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Ferenc Liszt

[edytuj] Linki zewnętrzne


"Trybuna": haniebny czyn Kochanowskiego
"Trybuna": Przyznanie nagrody RPO niewłaściwej - zdaniem gazety - osobie, gazeta uznaje za akt haniebny.
Proboszczowie się zbuntowali; pomysł upadł
"Gazeta Wyborcza": W sierpniu na Jasnej Górze zanosiło się na sporą rewolucję w Kościele. Biskupi jednogłośnie stwierdzili, że sprawowanie urzędu proboszcza - tak jak dzisiaj - do emerytury (czyli 75. roku życia) to złe rozwiązanie. I czas na zmiany.
"GW": Watykan nie broni gejów i lesbijek
"Gazeta Wyborcza": Stolica Apostolska sprzeciwia się projektowi rezolucji ONZ, która wzywa do zniesienia kar za homoseksualizm.
Głosowanie przez sieć nie najprędzej
"Dziennik": Nie ma szans na szybkie umożliwienie głosowania przez internet. Państwowa Komisja Wyborcza nie jest gotowa na taką informatyczną rewolucję w czasie wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku.
Nowa lista lektur: Żeromski niekoniecznie?
Minister edukacji Katarzyna Hall lada dzień podpisze nową listę lektur szkolnych. "Dziennik" przytacza jej założenia. Nadchodzi kolejna duża zmiana - spośród lektur dla gimnazjów i liceów ministerstwo wyodrębniło te, które trzeba przeczytać w całości i znać szczegółowo.
Linki: Strona gwna