MMT
Z Wikipedii
| MMT | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||||||||
| trikarbonyl(metylo-η5cyklopentadien)mangan | ||||||||||||||
| Inne nazwy | trikarbonylo(metylo-η5- -cyklopentadienylo)mangan trikarbonylek metylocyklopentadienomanganowy |
|||||||||||||
| Wzór sumaryczny | C9H7O3Mn | |||||||||||||
| Inne wzory | (CH3C5H4)Mn(CO)3 | |||||||||||||
| SMILES | C[C-]1[C-]=[C-][C-]=[C-]1.[C-]#[O+].[C-]#[O+].[C-]#[O+].[Mn] | |||||||||||||
| Masa molowa | 218,09 g/mol | |||||||||||||
| Wygląd | ciemnożółta ciecz | |||||||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||||||
| Numer CAS | 12108-13-3 | |||||||||||||
| PubChem | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||||||
 |
||||||||||||||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: T - toksyczny |
|||||||||||||
| NFPA 704 |
3
3
|
|||||||||||||
| Temperatura zapłonu | 96 °C (369,15 K, [1][2]) | |||||||||||||
| Zwroty ryzyka | R: 23,24,25-40[1] | |||||||||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S: 23,26,36,37,39-45[1] | |||||||||||||
| Numer RTECS | OP1450000[1] | |||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||||||
MMT ((CH3C5H4)Mn(CO)3, trikarbonylek (metylocyklopentadieno)manganowy – metaloorganiczny związek chemiczny z grupy kompleksów karbonylkowo-cyklopentadienylowych manganu, stosowany głównie jako środek przeciwstukowy do benzyny zamiast tetraetyloołowiu.
MMT jest typowym przedstawicielem tzw. półsandwiczowego kompleksu cyklopentadienylowego. Trzy wiązania z ligandami karbonylkowymi i pięć z ligandem metylocyklopentadienylowym powodują, że MMT jest silnie lipofilowy, co sprawia, że potencjalnie może kumulować się w tkance tłuszczowej organizmów żywych.
Spis treści |
[edytuj] Otrzymywanie
[edytuj] Zastosowanie jako dodatek przeciwstukowy
Od lat 20. XX w. na całym świecie na masową skalę jako dodatek przeciwstukowy do benzyny (tzw. benzyny ołowiowej) stosowany był tetraetyloołów (TEL). Głównym producentem TEL na świecie była Ethyl Corporation – spółka joint venture koncernów General Motors i DuPont.
MMT był od 1958 stosowany jako środek zapobiegający tworzeniu się smug kondensacyjnych w silnikach turbinowych. Gdy Environmental Protection Agency (EPA) podjęła decyzję o stopniowym wycofywaniu benzyny ołowiowej z rynku w 1972, Ethyl Corporation zaczęła sprzedawać MMT jako zamiennik tetraetyloołowiu. W 1977 EPA zakazała stosowania MMT w USA na podstawie Clean Air Act do czasu, gdy firma udowodni, że dodatek ten nie ma negatywnego wpływu na układy wydechowe samochodów z katalizatorem. Od 1976 MMT był stosowany w Kanadzie.
Ethyl Corporation toczyła długoletni spór sądowy z EPA, który skończył się wydaniem przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych orzeczenia stwierdzającego, że EPA przekroczyła swoje uprawnienia. Od tego czasu MMT może być legalnie stosowany w USA[4]. Od 2003 stosuje się go także w Australii[5].
Współcześnie MMT sprzedawany jest pod nazwą handlową HiTec 3000 i AK-33X[6].
[edytuj] Wpływ na zdrowie i środowisko naturalne
Na temat wpływu MMT na zdrowie ludzi trwała przez kilka dziesięcioleci gorąca dysputa naukowa. Częsty kontakt z metaloorganicznymi związkami manganu powoduje manganizm. Jego symptomy są zbliżone do choroby Parkinsona. Wykazano też, że MMT ma działanie cytotoksyczne[4].
Natychmiastowe symptomy kontaktu z MMT to: ciemnienie skóry i podrażnienie oczu. Krótkoterminowe symptomy zatrucia MMT to: mdłości, ból głowy i problemy z oddychaniem. Badania na zwierzętach wykazały, że chroniczny kontakt z MMT powoduje uszkodzenia wątroby i nerek[7].
Badania przeprowadzone w 2002 przez Masashi Kitazawę sugerowały, że główną formą kontaktu ludzi z tym związkiem było wchłanianie go przez skórę i wdychanie podczas stosowania benzyny z MMT jako domowego środka czyszczącego[4]. Badania toksykologiczne przeprowadzone na szczurach dowiodły, że kontakt przez skórę z MMT powoduje 37-krotnie większy wzrost stężenia manganu we krwi, niż nieorganiczne sole manganu[8].
Badania z 2003 przeprowadzone przez australijską agencję rządową NICNAS wskazują, że związek ten jest silnie toksyczny w formie skoncentrowanej, lecz wykluczono jakikolwiek wpływ obecności tego związku w paliwach na taki wzrost stężenia manganu w glebie, powietrzu i wodzie, który mógłby mieć wpływ na zdrowie ludzi[5].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Sigma-Aldrich: 317632 Methylcyclopentadienyl manganese I tricarbonyl (en). [dostęp 11 sierpnia 2008].
- ↑ BGIA: Tricarbonyl(methylcyclopentadienyl)mangan - IDENTIFIKATION (en/de). [dostęp 11 sierpnia 2008].
- ↑ [http://www.google.com/patents?id=OHghAAAAEBAJ&dq=4946975 Feng-Jung Wu, Bruce C. Berris, Donald R. Bell, Ethyl Corporation, Us. Pat. 4946975, 1990
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Masashi Kitazawa, Jarrad R. Wagner, Michael L. Kirby, Vellareddy Anantharam, and Anumantha G. Kanthasamy; Oxidative Stress and Mitochondrial-Mediated Apoptosis in Dopaminergic Cells Exposed to Methylcyclopentadienyl Manganese Tricarbonyl J. Pharmacol. Exp. Ther., Jul 2002; 302: 26 - 35.
- ↑ 5,0 5,1 National Industrial Chemicals Notification and Assessment Scheme; Methylcyclopentadienyl Manganese Tricarbonyl, Commonwealth of Australia, June 2003
- ↑ Frumkin, Howard and Solomon, Gena; "Manganese in the US Gas Supply" American Journal of Industrial Medicine, 31: 107-115 (1997)
- ↑ United Nations Environment Programme with the World Health Organization; Manganese; Geneva, 1981.
- ↑ Zheng W, Kim H and Zhao Q (2000) Comparative toxicokinetics of manganese chloride and methylcyclopentadienyl manganese tricarbonyl (MMT) in Sprague-Dawley rats. Toxicol Sci 54: 295-301.
| Pentagon wizytuje Indie i Pakistan |
 Przedstawiciel sił zbrojnych USA, adm. Mike Mullen pojedzie do Indii i do Pakistanu, żeby spotkać się "z przywódcami cywilnymi i wojskowymi obu krajów" i zachęcić ich do współpracy na rzecz bezpieczeństwa - informuje Pentagon. To wynik krwawych zamachów w Bombaju.
|
| Watykan nie poprze apelu o niekaranie homoseksualizmu |
 Włoska prasa wrze. Watykan sprzeciwił się projektowi rezolucji, wzywającej do rezygnacji z karania homoseksualizmu. - Niech homoseksualizm pozostanie przestępstwem - podsumował stanowisko Kościoła lewicowy dziennik "La Repubblica".
|
| Matka i żona prezydentów USA po zabiegu |
 Barbara Bush, matka odchodzącego prezydenta USA, opuściła szpital. Przeszła zabieg wycięcia krwawiącego wrzodu.
|
| Super-grupa do naprawy relacji Kijowa z Moskwą |
 Kijów chce, by w relacjach z Moskwą "wszystko chodziło jak w zegarku". Prezydent Wiktor Juszczenko powołał we wtorek międzyresortową strategiczną grupę do kontaktów Rosją.
|
| NATO: warunkowo, stopniowo, ale z Moskwą |
 Ministrowie spraw zagranicznych NATO przystali na stopniową normalizację relacji z Moskwą. - Sojusznicy zgodzili się na coś, co nazwałbym warunkowym i stopniowym powrotem do współpracy z Rosją - powiedział szef Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego Jaap de Hoop Scheffer.
|