Metan

	Metan
	Ogólne informacje
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
	metan
Inne nazwy	gaz błotny; gaz kopalniany
Wzór sumaryczny	CH4
SMILES	C
Masa molowa	16,0425 g/mol
Wygląd	bezbarwny i bezwonny gaz
	Identyfikacja
Numer CAS	74-82-8
Właściwości
Gęstość i stan skupienia	0,000717 g/cm3 (20°C); gaz
Rozpuszczalność w wodzie	3,5 mg/100 cm3 (17°C)
Temperatura topnienia	-182,5 °C (90,65 K)
Temperatura wrzenia	-161,6 °C (111,55 K)
Temperatura krytyczna	-82,6 °C (190,55 K)
Budowa
Typ hybrydyzacji i VSEPR	sp3 - tetraedr
Moment dipolowy	0 D
	Niebezpieczeństwa
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń:; F+ - skrajnie łatwopalny
NFPA 704	4 1 0
Temperatura zapłonu	-188 °C (85,15 K)
Temperatura samozapłonu	537 °C (810,15 K)
Zwroty ryzyka	R12
Zwroty bezpieczeństwa	S2, S9, S16, S33
Numer RTECS	PA1490000
	Podobne związki
Pochodne alkanowe	trifluorometan; chloroform; jodoform
Podobne związki	etan; propan; silan
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; warunków standardowych (25°C, 1000 hPa)

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Metan

Metan (CH₄), znany także jako gaz błotny i gaz kopalniany to najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem.

Metan powstaje w przyrodzie w wyniku beztlenowego rozkładu szczątek roślinnych (np. na bagnach). Stanowi też główny składnik gazu ziemnego. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.

Cząsteczka metanu ma kształt tetraedru (czworościanu foremnego). Atom węgla wykazuje hybrydyzację sp³. Powstałe orbitale tworzą wiązania z czterema atomami wodoru. Wszystkie te wiązania są równocenne (kąty pomiędzy wiązaniami wynoszą 109°28') i bardzo słabo spolaryzowane, co w połączeniu z brakiem wolnych par elektronowych jest powodem względnej trwałości chemicznej tego związku. Może on uczestniczyć tylko w typowych dla alkanów reakcjach (np: spalanie).

Do celów laboratoryjnych metan można otrzymać w wyniku prażenia octanu sodu z wodorotlenkiem sodu:

CH₃COONa + NaOH → CH₄ + Na₂CO₃

Inną metodą jest hydroliza węgliku glinu:

Al₄C₃ +12H₂O → 3CH₄ + 4Al(OH)₃

Właściwości metanu:

temperatura krytyczna -82,6°C pod ciśnieniem 4.6 MPa (45 atm)
ciśnienie krytyczne 46,3 bar
wartość opałowa 11 954 kcal/kg = 50,05 MJ/kg
ciepło spalania 13 264 kcal/kg = 55,53 MJ/kg

Mieszanina metanu z powietrzem w stosunku objętościowym 1:10 ma własności wybuchowe (mieszanina piorunująca). Tworzenie się tej mieszaniny w kopalniach węgla kamiennego bywa częstą przyczyną groźnych w skutkach eksplozji.

Metan jest gazem cieplarnianym, którego potencjał cieplarniany jest 21 razy większy niż dwutlenku węgla, a średnia zawartość w atmosferze wynosi 1,7 ppm (w ciągu minionych dwustu lat wzrosła ponad dwukrotnie).

Zastosowanie metanu:

jako paliwo do silników
jako surowiec do otrzymywania tworzyw sztucznych
w przemyśle energetycznym

Reakcje charakterystyczne dla metanu (dla alkanów):

[edytuj] Zobacz też

p • d • e

n-Alkany (liniowe)

metan (CH₄) • etan (C₂H₆) • propan (C₃H₈) • butan (C₄H₁₀) • pentan (C₅H₁₂) • heksan (C₆H₁₄) • heptan (C₇H₁₆) • oktan (C₈H₁₈) • nonan (C₉H₂₀) • dekan (C₁₀H₂₂) • undekan (C₁₁H₂₄) • dodekan (C₁₂H₂₆) • tridekan (C₁₃H₂₈) • tetradekan (C₁₄H₃₀) • pentadekan (C₁₅H₃₂) • heksadekan (C₁₆H₃₄) • heptadekan (C₁₇H₃₆) • oktadekan (C₁₈H₃₈) • nonadekan (C₁₉H₄₀) • eikozan (C₂₀H₄₂) • heneikozan (C₂₁H₄₄) • dokozan (C₂₂H₄₆) • trikozan (C₂₃H₄₈) • tetrakozan (C₂₄H₅₀) • pentakozan (C₂₅H₅₂) • heksakozan (C₂₆H₅₄) • heptakozan (C₂₇H₅₆) • oktakozan (C₂₈H₅₈) • nonakozan (C₂₉H₆₀) • triakontan (C₃₀H₆₂) • hentriakontan (C₃₁H₆₄) • dotriakontan (C₃₂H₆₆) • tritriakontan (C₃₃H₆₈) • tetratriakontan (C₃₄H₇₀) • pentatriakontan (C₃₅H₇₂) • heksatriakontan (C₃₆H₇₄) • heptatriakontan (C₃₇H₇₆) • oktatriakontan (C₃₈H₇₈) • nonatriakontan (C₃₉H₈₀) • tetrakontan (C₄₀H₈₂)

TVP nie pokaże prestiżowej imprezy

W planie imprez TVP2 na 2009 rok nie ma transmisji z wręczenia "Róż Gali" i nagród "Viva Najpiękniejsi". Według członka zarządu TVP Sławomira Siwka z transmitowania tych imprez zrezygnowała dyrekcja Dwójki po dokonaniu "ich oceny merytorycznej".

"Wiadomości" TVP straciły pozycję lidera

W listopadzie, po raz pierwszy w historii, "Fakty" TVN odnotowały miesięczny udział w rynku wyższy od konkurencyjnych Wiadomości TVP.

Grzegorz Cydejko nowym prezesem SDP w Warszawie

Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze członków Oddziału Warszawskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich wybrało Grzegorza Cydejkę prezesem Oddziału Warszawskiego SDP.

"Mam talent" przyciągnął najwięcej widzów

Program rozrywkowy TVN-u "Mam talent" przyciągał co sobotę średnio 4,75 mln widzów.

TV PULS bez sztandarowych programów

Telewizja Puls nie wyemitowała finałowego odcinka reality show "Co masz do stracenia".

Linki: Strona g��wna